Kontrola nachylenia toru polega na sprawdzeniu spadku lub wzniesienia toru, czyli zmian wysokości położenia toru na określonej długości. W praktyce dotyczy to przede wszystkim kontroli niwelety toru oraz różnic wysokości punktów pomiarowych.
Nachylenie toru można określać przy użyciu instrumentów geodezyjnych, które umożliwiają pomiar wysokości, kątów pionowych albo różnic wysokości.
Urządzenia wykorzystywane do kontroli nachylenia
Do kontroli nachylenia toru można wykorzystać m.in.:
- niwelator – służy do pomiaru różnic wysokości między punktami; jest podstawowym instrumentem do kontroli niwelety,
- tachimetr – umożliwia pomiar kątów i odległości, a na tej podstawie także wyznaczanie wysokości punktów,
- teodolit – służy głównie do pomiaru kątów poziomych i pionowych; może być użyty do określania nachyleń na podstawie pomiarów kątowych.
Czego nie używa się do kontroli nachylenia?
Do kontroli nachylenia toru nie wykorzystuje się węgielnicy. Węgielnica jest prostym przyrządem geodezyjnym służącym do wyznaczania lub sprawdzania kątów prostych w terenie. Nie służy do pomiaru różnic wysokości ani nachylenia.
Jak zapamiętać?
Jeżeli urządzenie pozwala mierzyć wysokości, kąty pionowe lub pośrednio wyznaczać różnice wysokości, może być przydatne przy kontroli nachylenia. Jeżeli służy tylko do wyznaczania kąta prostego, jak węgielnica, nie nadaje się do tego zadania.
W pytaniu egzaminacyjnym poprawna odpowiedź to: węgielnica.