Próba rozmakania to proste badanie polowe stosowane przy rozpoznawaniu gruntów spoistych. Polega na obserwacji, jak długo grudka gruntu umieszczona w wodzie zachowuje swoją postać, zanim zacznie się rozpadać i rozmiękać.
Co ocenia próba?
Czas rozmakania pozwala wstępnie określić spoistość gruntu. Im dłużej grudka utrzymuje kształt w wodzie, tym grunt jest bardziej spoisty i zwykle zawiera więcej frakcji ilastej.
Typowe zależności:
- rozmakanie natychmiastowe — grunty słabo spoiste, np. piasek gliniasty, pył,
- od 0,5 do 5 minut — grunty mało spoiste,
- od 5 do 60 minut — gliny,
- od 1 do 24 godzin — gliny zwięzłe,
- powyżej 1 doby — iły.
Przykład egzaminacyjny
Jeżeli próbka rozmakła po 15 godzinach, mieści się w przedziale od 1 do 24 godzin. Oznacza to, że należy szukać gruntu w wierszu odpowiadającym glinom zwięzłym lub ich odmianom.
Sama próba rozmakania nie wystarcza jednak do pełnej nazwy gruntu. Trzeba ją połączyć z próbą rozcierania w wodzie, która wskazuje grupę gruntu w zależności od zawartości frakcji piaskowej.