Aparat Proctora

Słownik kwalifikacji TKO.04 - Organizacja robót związanych z budową i utrzymaniem kolejowych obiektów inżynieryjnych oraz podstawy kosztorysowania

Aparat Proctora służy do laboratoryjnego wyznaczania zależności między wilgotnością gruntu a jego zagęszczeniem. W badaniu określa się przede wszystkim:

  • wilgotność optymalną gruntu,
  • maksymalną gęstość objętościową szkieletu gruntowego.

W praktyce wynik badania jest potrzebny przy kontroli zagęszczania nasypów, podsypek, zasypek oraz warstw gruntu przy obiektach inżynieryjnych, np. przyczółkach mostowych i wiaduktach.

Na czym polega badanie Proctora?

Próbkę gruntu umieszcza się w cylindrycznej formie i zagęszcza określoną energią ubijania. Badanie wykonuje się dla kilku próbek o różnej wilgotności. Następnie oblicza się gęstość objętościową szkieletu gruntowego i sporządza wykres zależności zagęszczenia od wilgotności.

Największa wartość na wykresie oznacza maksymalną gęstość objętościową, a odpowiadająca jej wilgotność to wilgotność optymalna.

Znaczenie na budowie

Wilgotność optymalna informuje, przy jakiej zawartości wody grunt najłatwiej i najskuteczniej się zagęszcza. Zbyt suchy grunt trudno zagęścić, a zbyt mokry może tracić nośność i odkształcać się pod obciążeniem.

Wskazówka egzaminacyjna

Jeżeli w pytaniu pojawiają się określenia „wilgotność optymalna” oraz „maksymalna gęstość objętościowa”, właściwą odpowiedzią jest aparat Proctora lub badanie Proctora.