Bezpieczne nachylenie skarpy określa, jak stromo można uformować skarpę wykopu lub nasypu, aby ograniczyć ryzyko osunięcia gruntu. Nachylenie zapisuje się zwykle w postaci 1:n, gdzie pierwsza liczba oznacza wysokość, a druga odległość poziomą. Przykład: 1:1,5 oznacza, że na 1 m wysokości przypada 1,5 m podstawy w poziomie.
Im większa druga liczba, tym skarpa jest łagodniejsza i zajmuje więcej miejsca. Im mniejsza druga liczba, tym skarpa jest bardziej stroma.
Typowe nachylenia według rodzaju gruntu
Dla wykopów o niewielkiej głębokości, np. do około 4 m, można spotkać następujące bezpieczne nachylenia:
- 1:0,5 – iły, grunty spoiste,
- 1:1 – skały spękane, rumosze, zwietrzeliny,
- 1:1,25 – żwiry i pospółki gliniaste, piaski gliniaste, pyły, lessy,
- 1:1,5 – grunty niespoiste, np. piaski.
Przykład egzaminacyjny
Jeżeli pytanie dotyczy piasków drobnych, należy zakwalifikować je do gruntów niespoistych. Z tego wynika bezpieczne nachylenie skarpy:
1:1,5
Co zapamiętać?
Piaski, w tym piaski drobne, nie mają spójności takiej jak grunty spoiste, dlatego wymagają łagodniejszego nachylenia skarpy. W pytaniach egzaminacyjnych hasło piaski drobne najczęściej prowadzi do odpowiedzi 1:1,5.