Deformacja materiału to rodzaj uszkodzenia polegający na pogorszeniu właściwości fizyko-chemicznych materiału w stosunku do wartości przyjętych w projekcie lub wymaganych normami. W kontekście oceny stanu technicznego obiektów inżynieryjnych oznacza, że materiał nie zachowuje już parametrów, które powinien mieć jako element konstrukcji.
Na czym polega deformacja materiału?
Deformacja może dotyczyć m.in. zmian:
- wytrzymałości materiału,
- sprężystości lub sztywności,
- odporności na wodę, mróz, korozję lub czynniki chemiczne,
- struktury wewnętrznej materiału,
- parametrów fizycznych, np. gęstości, nasiąkliwości, porowatości.
W praktyce może to oznaczać np. osłabienie betonu, utratę właściwości ochronnych powłoki, degradację stali przez korozję albo zmianę parametrów materiału pod wpływem starzenia.
Odróżnienie od innych uszkodzeń
Deformacji materiału nie należy mylić z innymi rodzajami uszkodzeń:
- destrukcja materiału – rozpad, zniszczenie lub znaczne naruszenie struktury materiału,
- utrata ciągłości materiału – pojawienie się pęknięć, rys, szczelin lub przerw,
- ubytek materiału – fizyczne zmniejszenie ilości materiału, np. wykruszenie, odspojenie, wytarcie.
Znaczenie w obiektach kolejowych
W mostach, wiaduktach, przepustach i innych kolejowych obiektach inżynieryjnych deformacja materiału może obniżać nośność, trwałość oraz bezpieczeństwo użytkowania obiektu. Dlatego podczas przeglądów technicznych ocenia się nie tylko widoczne uszkodzenia, ale także zmiany właściwości materiałów konstrukcyjnych.
Zapamiętaj
Jeżeli uszkodzenie polega na pogorszeniu właściwości fizyko-chemicznych materiału względem wartości projektowych, określa się je jako deformację materiału.