Czuwak aktywny
Słownik kwalifikacji TKO.06 - Montaż i eksploatacja środków transportu szynowego
Czuwak aktywny to urządzenie bezpieczeństwa stosowane w pojazdach szynowych, którego zadaniem jest kontrola czujności maszynisty podczas jazdy. System wymaga od prowadzącego pojazd okresowego potwierdzania czujności, najczęściej przez naciśnięcie przycisku czujności w określonych odstępach czasu.
Zasada działania
Podczas jazdy czuwak aktywny uruchamia cyklicznie sygnał przypominający maszyniście o konieczności reakcji. Maszynista musi w odpowiednim czasie nacisnąć przycisk czujności. Jeżeli nie zareaguje, urządzenie może:
- włączyć sygnał ostrzegawczy,
- odciąć napęd,
- wdrożyć hamowanie nagłe lub służbowe, zależnie od konstrukcji układu.
Najważniejsze jest to, że czuwak aktywny nie wymaga ciągłego trzymania przycisku, lecz jego naciskania w regularnych odstępach czasu.
Cel stosowania
Czuwak aktywny ma ograniczyć ryzyko prowadzenia pojazdu przez osobę niezdolną do reakcji, np. z powodu zasłabnięcia, zaśnięcia lub utraty koncentracji. Jest jednym z podstawowych elementów systemów bezpieczeństwa ruchu kolejowego.
Typowa odpowiedź egzaminacyjna
Jeżeli w pytaniu pojawia się sformułowanie „czuwak aktywny”, należy kojarzyć je z okresowym potwierdzaniem czujności przez maszynistę.
Poprawne określenie: naciśnięcie przycisku czujności w regularnych odstępach czasowych.