Hamulec postojowy

Co to jest hamulec postojowy?

Hamulec postojowy to urządzenie służące do unieruchomienia pojazdu szynowego podczas postoju. Jego zadaniem jest zabezpieczenie pojazdu przed samoczynnym ruszeniem, szczególnie na torze o dużym pochyleniu podłużnym, czyli na wzniesieniu lub spadku.

W pytaniach egzaminacyjnych hamulec postojowy należy kojarzyć z hasłami: postój, unieruchomienie, zabezpieczenie przed stoczeniem się, stromy spadek.

Zasada działania

Hamulec postojowy działa niezależnie od bieżącego hamowania pociągu w czasie jazdy. Może być uruchamiany ręcznie, mechanicznie, pneumatycznie lub elektropneumatycznie — zależnie od konstrukcji pojazdu.

Najczęściej powoduje dociśnięcie elementów ciernych układu hamulcowego, np. klocków lub wstawek hamulcowych, do kół albo tarcz hamulcowych. Dzięki temu zestawy kołowe są zablokowane i pojazd nie powinien się przemieszczać.

Zastosowanie

Hamulec postojowy stosuje się m.in.:
- podczas postoju pojazdu na torze,
- przy zabezpieczaniu pojazdu odstawionego,
- na pochyleniach toru,
- podczas czynności obsługowych i manewrowych,
- jako zabezpieczenie przed niekontrolowanym ruchem.

Czego nie mylić z hamulcem postojowym?

• Przekaźnik bezpieczeństwa — element układów sterowania i zabezpieczeń elektrycznych, nie służy do mechanicznego zatrzymania pojazdu.
• Odłącznik nożowy — urządzenie elektryczne do rozłączania obwodu.
• Zawór przelewowy — element układów hydraulicznych lub pneumatycznych, chroniący przed nadmiernym ciśnieniem.

Najważniejsze do zapamiętania

Jeżeli pytanie dotyczy zabezpieczenia pociągu lub pojazdu szynowego przed niekontrolowanym ruchem na stromym zboczu, prawidłową odpowiedzią jest hamulec postojowy.