Łożyska osiowe

Łożyska osiowe to elementy układu biegowego pojazdu szynowego, które umożliwiają obrót osi zestawu kołowego przy możliwie małych oporach tarcia. Są zabudowane najczęściej w maźnicach lub zespołach łożyskowych przy końcach osi.

Zadania łożysk osiowych

Łożyska osiowe:
- przenoszą obciążenia od masy pojazdu na zestaw kołowy,
- umożliwiają płynny obrót osi i kół,
- ograniczają tarcie i nagrzewanie się elementów,
- wpływają na bezpieczeństwo jazdy oraz trwałość zestawu kołowego.

Dlaczego wymagają smarowania?

Podczas pracy łożyska są narażone na duże obciążenia, drgania i zmiany temperatury. Smarowanie zmniejsza tarcie, chroni powierzchnie robocze przed zużyciem i zabezpiecza przed korozją. Brak odpowiedniego smaru może prowadzić do przegrzewania łożyska, uszkodzenia bieżni, zatarcia, a w skrajnych przypadkach do awarii zestawu kołowego.

W starszych rozwiązaniach stosowano regularne uzupełnianie lub wymianę środka smarnego. W nowoczesnych zespołach łożyskowych często stosuje się łożyska zamknięte lub kasetowe, ale ich stan nadal podlega kontroli zgodnie z DSU.

Kontrola w utrzymaniu

Podczas przeglądów sprawdza się m.in.:
- temperaturę pracy łożysk,
- szczelność obudowy łożyskowej,
- obecność wycieków smaru,
- hałas i luzy,
- stan maźnicy lub obudowy łożyska.

Zapamiętaj na egzamin

W pytaniach o element wymagający regularnego smarowania w pojeździe szynowym poprawną odpowiedzią są zwykle łożyska osiowe, ponieważ są to elementy mechaniczne pracujące w ruchu obrotowym i pod dużym obciążeniem.