Nakładki odbieraków prądu
Słownik kwalifikacji TKO.06 - Montaż i eksploatacja środków transportu szynowego
Nakładki odbieraków prądu to elementy ślizgowe zamontowane na ślizgaczu pantografu. Bezpośrednio stykają się z przewodem jezdnym sieci trakcyjnej i odpowiadają za pobór energii elektrycznej przez pojazd szynowy.
Materiał wykonania
W pojazdach szynowych użytkowanych na obszarze Unii Europejskiej nakładki wykonuje się najczęściej z materiału węglowego, czyli grafitowego, z domieszką miedzi.
Taki materiał zapewnia:
- dobrą przewodność elektryczną,
- mniejsze zużycie przewodu jezdnego,
- dobre właściwości ślizgowe,
- ograniczenie iskrzenia,
- odporność na wysoką temperaturę powstającą przy tarciu i przepływie prądu.
Domieszka miedzi poprawia przewodność elektryczną nakładki, natomiast grafit zmniejsza tarcie i działa częściowo jak materiał samosmarujący.
Dlaczego nie stosuje się zwykłej miedzi lub stali?
Nakładki wykonane wyłącznie z metalu mogłyby powodować szybsze zużywanie przewodu jezdnego. Przewód sieci trakcyjnej jest elementem infrastruktury, którego wymiana jest kosztowna i utrudnia ruch kolejowy. Dlatego preferuje się materiał, który zużywa się kontrolowanie i chroni sieć trakcyjną.
Znaczenie eksploatacyjne
Stan nakładek odbieraka prądu ma duży wpływ na bezpieczeństwo i niezawodność jazdy. Nadmiernie zużyta, pęknięta lub nierównomiernie wytarta nakładka może powodować:
- pogorszenie odbioru prądu,
- iskrzenie i łuk elektryczny,
- uszkodzenie przewodu jezdnego,
- konieczność wyłączenia pojazdu z eksploatacji.
W czasie przeglądów kontroluje się grubość, stan powierzchni oraz mocowanie nakładek.