Pantograf

Pantograf w pojeździe trakcyjnym

Pantograf to urządzenie montowane najczęściej na dachu elektrycznego pojazdu trakcyjnego, np. lokomotywy elektrycznej, elektrycznego zespołu trakcyjnego lub tramwaju. Jego podstawowym zadaniem jest pobieranie prądu z sieci trakcyjnej i przekazywanie go do obwodów elektrycznych pojazdu.

Pantograf jest więc elementem łączącym pojazd z zewnętrznym źródłem zasilania. W przypadku kolei w Polsce bardzo często współpracuje z siecią trakcyjną prądu stałego 3 kV, ale sama zasada działania dotyczy także innych systemów zasilania.

Główna funkcja

Najważniejszy cel stosowania pantografu to:

• utrzymywanie kontaktu ze siecią jezdną, czyli przewodem jezdnym,
• odbieranie energii elektrycznej potrzebnej do napędu pojazdu,
• przekazywanie prądu do dalszych układów, np. wyłącznika szybkiego, przekształtników, silników trakcyjnych i urządzeń pomocniczych.

Pantograf nie służy przede wszystkim do zmniejszania oporów powietrza ani poprawy stabilności pojazdu. Może mieć konstrukcję aerodynamiczną, ale jest to cecha dodatkowa, a nie jego główne zadanie.

Ważne elementy pantografu

Do typowych części pantografu należą:

• rama i mechanizm podnoszenia,
• sprężyny lub siłownik pneumatyczny,
• głowica odbieraka,
• ślizgacz z nakładkami stykowymi.

To właśnie ślizgacz dotyka przewodu jezdnego. Prawidłowy docisk pantografu jest bardzo ważny: zbyt mały może powodować iskrzenie i przerwy w zasilaniu, a zbyt duży przyspiesza zużycie przewodu jezdnego i nakładek.

Zapamiętaj na egzamin

Jeżeli pytanie dotyczy głównego celu pantografu w pojeździe trakcyjnym, poprawna odpowiedź brzmi: zbieranie prądu z sieci trakcyjnej.