Przekaźnik nadmiarowo-prądowy
Słownik kwalifikacji TKO.06 - Montaż i eksploatacja środków transportu szynowego
Przekaźnik nadmiarowo-prądowy to aparat zabezpieczający, który reaguje na przekroczenie dopuszczalnej wartości prądu w obwodzie. W pojazdach trakcyjnych stosuje się go m.in. do ochrony elektrycznych silników trakcyjnych przed przeciążeniem wynikającym ze zbyt dużego poboru prądu.
Zasada działania
Gdy prąd płynący przez chroniony obwód przekroczy nastawioną wartość, przekaźnik nadmiarowo-prądowy pobudza się i powoduje zadziałanie układu zabezpieczenia. Może to skutkować:
- odłączeniem zasilania silnika,
- ograniczeniem prądu w obwodzie,
- wyłączeniem styczników lub wyłącznika głównego,
- sygnalizacją uszkodzenia lub przeciążenia.
Dzięki temu ogranicza się ryzyko przegrzania uzwojeń silnika, uszkodzenia izolacji oraz awarii elementów obwodu trakcyjnego.
Zastosowanie w trakcji
W elektrycznych układach napędowych pojazdów szynowych prąd silników trakcyjnych może wzrosnąć np. podczas rozruchu, jazdy pod dużym obciążeniem, poślizgu kół lub zwarcia. Przekaźnik nadmiarowo-prądowy kontroluje ten prąd i chroni napęd przed pracą w warunkach niedopuszczalnych.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Przekaźnika nadmiarowo-prądowego nie należy mylić z:
- bezpiecznikiem w obwodach pomocniczych – chroni głównie obwody pomocnicze, nie jest typowym zabezpieczeniem silnika trakcyjnego przed przeciążeniem,
- odłącznikiem uszyniającym – służy do połączenia obwodu z ziemią/szyną dla bezpieczeństwa,
- odłącznikiem nożowym – służy do ręcznego rozłączania obwodu, a nie do automatycznej ochrony przed nadmiernym prądem.
Do zapamiętania
Jeżeli pytanie dotyczy ochrony silników trakcyjnych przed zbyt dużym poborem prądu, właściwym urządzeniem są przekaźniki nadmiarowo-prądowe.