Rezystory rozruchowe
Słownik kwalifikacji TKO.06 - Montaż i eksploatacja środków transportu szynowego
Rezystory rozruchowe to elementy obwodu głównego stosowane w starszych pojazdach trakcyjnych z silnikami prądu stałego. Ich zadaniem jest ograniczenie zbyt dużego prądu pobieranego przez silniki podczas ruszania pojazdu.
Dlaczego są potrzebne?
W chwili rozruchu silnik trakcyjny stoi, więc nie wytwarza jeszcze siły elektromotorycznej przeciwnej. Oporność uzwojeń silnika jest mała, dlatego po bezpośrednim podaniu napięcia prąd mógłby osiągnąć bardzo dużą wartość. Groziłoby to:
- uszkodzeniem silników trakcyjnych,
- przeciążeniem aparatury elektrycznej,
- nadmiernym nagrzewaniem przewodów i zestyków,
- poślizgiem kół przy zbyt dużej sile pociągowej.
Zasada działania
Podczas ruszania rezystory są włączane szeregowo z silnikami trakcyjnymi. Powodują spadek napięcia na sobie, dzięki czemu na silniki trafia mniejsze napięcie, a prąd rozruchowy zostaje ograniczony.
W miarę wzrostu prędkości silnik zaczyna wytwarzać większą SEM przeciwną, a prąd naturalnie maleje. Wtedy kolejne sekcje rezystorów są stopniowo wyłączane, aż silniki pracują przy pełnym napięciu zasilania.
Cechy rozruchu oporowego
- prosty i niezawodny układ,
- typowy dla starszych lokomotyw i zespołów trakcyjnych prądu stałego,
- powoduje straty energii w postaci ciepła,
- wymaga odpowiedniego chłodzenia rezystorów,
- został w nowszych pojazdach zastąpiony układami energoelektronicznymi.
Ważne egzaminacyjnie
Jeżeli pytanie dotyczy starszych pojazdów z silnikami trakcyjnymi prądu stałego i ograniczania prądu podczas rozruchu, prawidłową odpowiedzią są zwykle rezystory rozruchowe.