Wstawka hamulcowa
Słownik kwalifikacji TKO.06 - Montaż i eksploatacja środków transportu szynowego
Co to jest wstawka hamulcowa?
Wstawka hamulcowa to wymienny element cierny stosowany w układzie hamulcowym pojazdu szynowego. Podczas hamowania jest dociskana do powierzchni tocznej koła, powodując powstanie siły tarcia i zmniejszenie prędkości pojazdu.
Wstawka jest częścią roboczą hamulca klockowego. Zużywa się w czasie eksploatacji, dlatego musi być regularnie kontrolowana i wymieniana po osiągnięciu dopuszczalnej granicy zużycia.
Jak rozpoznać wstawkę hamulcową?
Na rysunkach egzaminacyjnych wstawka hamulcowa zwykle ma postać podłużnego, masywnego elementu o kształcie dopasowanym do koła. Może mieć:
- rowki lub nacięcia technologiczne,
- powierzchnię cierną o odpowiednim profilu,
- zaczepy lub ukształtowania służące do mocowania,
- wyraźnie wydłużony kształt.
Materiały wstawek hamulcowych
W pojazdach szynowych spotyka się m.in.:
- wstawki żeliwne,
- wstawki kompozytowe,
- wstawki o obniżonym poziomie hałasu.
Dobór materiału wpływa na skuteczność hamowania, zużycie kół, hałas oraz odporność na temperaturę.
Różnica między wstawką a innymi elementami
Wstawka hamulcowa nie jest tym samym co drąg hamulcowy ani trójkąt hamulcowy. Drągi i trójkąty przenoszą siłę w mechanizmie hamulcowym, natomiast wstawka bezpośrednio trze o koło. W pytaniach obrazkowych kluczowe jest rozpoznanie, że przedstawiony element jest częścią cierną, a nie elementem dźwigniowym układu hamulcowego.