Sygnały ręczne i polecenia ustne

Sygnały ręczne i polecenia ustne są stosowane w ruchu kolejowym wtedy, gdy nie można oprzeć prowadzenia ruchu wyłącznie na urządzeniach sygnalizacyjnych, np. z powodu ich awarii, wyłączenia lub szczególnych warunków pracy.

W takiej sytuacji maszynista nie może samodzielnie podejmować decyzji sprzecznych z zasadami prowadzenia ruchu. Powinien stosować się do sygnałów podawanych przez uprawnionych pracowników oraz do poleceń przekazywanych ustnie, telefonicznie lub radiotelefonicznie.

Kiedy stosuje się takie polecenia?

Najczęściej w przypadku:
- awarii semafora, tarczy lub innych urządzeń sygnalizacyjnych,
- prowadzenia manewrów,
- konieczności przekazania informacji, której nie da się podać sygnałem stałym,
- sytuacji nadzwyczajnych wymagających szybkiej reakcji.

Obowiązki maszynisty

Maszynista powinien:
- obserwować sygnały podawane ręcznie,
- wykonywać polecenia wydane przez uprawnioną osobę,
- upewnić się, że polecenie jest zrozumiałe,
- w razie wątpliwości zażądać powtórzenia lub wyjaśnienia,
- prowadzić pociąg ostrożnie i zgodnie z otrzymanym zezwoleniem.

Czego nie wolno robić?

Maszynista nie powinien ignorować awarii urządzeń sygnalizacyjnych, zmieniać toru jazdy bez zezwolenia ani samowolnie kontynuować jazdy, jeżeli sytuacja nie jest jednoznaczna. Podstawową zasadą jest bezpieczeństwo ruchu kolejowego.