Nacisk osi to obciążenie, jakie jedna oś pojazdu kolejowego wywiera na tor. Parametr ten jest bardzo ważny przy planowaniu przewozów, ponieważ decyduje o tym, czy wagon lub lokomotywa może poruszać się po danej linii kolejowej.
Jak obliczyć masę wagonu na podstawie nacisku osi?
Jeżeli znamy dopuszczalny nacisk jednej osi i liczbę osi wagonu, można obliczyć maksymalną masę brutto wagonu:
masa brutto wagonu = liczba osi × dopuszczalny nacisk osi
Przykład dla wagonu 4-osiowego:
- dopuszczalny nacisk osi: 22,5 t,
- liczba osi: 4,
- maksymalna masa brutto wagonu: 4 × 22,5 t = 90 t.
Oznacza to, że wagon razem z ładunkiem nie powinien przekraczać 90 ton, jeżeli każda oś ma być obciążona maksymalnie 22,5 t.
Znaczenie w przewozach kolejowych
Nacisk osi wpływa na:
- dobór trasy przewozu,
- możliwość wjazdu wagonu na daną linię lub bocznicę,
- bezpieczeństwo infrastruktury torowej,
- obliczenie masy brutto pociągu,
- dobór odpowiedniej lokomotywy.
Przykład egzaminacyjny
Jeżeli skład ma 46 wagonów 4-osiowych, a każdy może mieć masę do 90 t, to masa wagonów z ładunkiem może wynosić:
46 × 90 t = 4140 t.
Taki wynik wskazuje, że potrzebna jest lokomotywa przeznaczona do ciężkich pociągów towarowych, np. ET41.