Błąd histerezy to różnica wskazań przyrządu pomiarowego dla tej samej wartości mierzonej, zależna od tego, czy wartość ta została osiągnięta podczas zwiększania, czy zmniejszania wielkości mierzonej.
W praktyce oznacza to, że manometr może wskazać nieco inną wartość ciśnienia przy dochodzeniu do np. 5 bar od strony niższych ciśnień, a inną przy spadku z wyższego ciśnienia do 5 bar.
Przyczyna w manometrach sprężynowych
W manometrach sprężynowych elementem pomiarowym jest element odkształcalny, np. rurka Bourdona, mieszek, membrana lub puszka aneroidowa. Pod wpływem ciśnienia element ten ulega odkształceniu, a jego ruch jest przenoszony na wskazówkę.
Błąd histerezy wynika głównie z opóźnienia sprężystego materiału. Element sprężysty nie wraca natychmiast i idealnie do poprzedniego kształtu, dlatego jego odkształcenie zależy częściowo od wcześniejszego obciążenia.
Ważne rozróżnienie
Błędu histerezy nie należy mylić z:
- błędem temperaturowym – spowodowanym zmianą temperatury elementu pomiarowego,
- błędem tarcia – wynikającym z oporów w mechanizmie wskazującym,
- błędem luzów mechanicznych – wynikającym z niedokładnych połączeń mechanicznych.
Znaczenie eksploatacyjne
W lotnictwie dokładność wskazań ciśnienia ma duże znaczenie, np. w układach pneumatycznych, hydraulicznych i przyrządach barometrycznych. Histereza jest jednym z czynników ograniczających dokładność przyrządu i może być uwzględniana podczas sprawdzania oraz kalibracji manometrów.