Brązy to stopy, których głównym składnikiem jest miedź, a dodatkiem stopowym jest pierwiastek inny niż cynk. To najważniejsza cecha odróżniająca brązy od mosiądzów.
W pytaniach egzaminacyjnych często pojawia się rozróżnienie:
- brąz = stop miedzi z dodatkiem np. cyny, aluminium, krzemu, berylu,
- mosiądz = stop miedzi z cynkiem.
Dlatego jeśli pytanie brzmi: „Brązy stanowią stopy miedzi, w których kluczowym składnikiem stopowym nie jest…”, poprawną odpowiedzią będzie cynk.
Przykłady brązów
- brąz cynowy — miedź + cyna; klasyczny i najczęściej kojarzony rodzaj brązu,
- brąz aluminiowy — miedź + aluminium; dobra odporność na korozję i wytrzymałość,
- brąz krzemowy — miedź + krzem; dobra sprężystość i odporność chemiczna,
- brąz berylowy — miedź + beryl; wysoka sprężystość i przewodność, stosowany m.in. na elementy stykowe.
Właściwości brązów
Brązy są cenione za:
- dobrą odporność na korozję,
- wytrzymałość mechaniczną,
- odporność na ścieranie,
- dobre właściwości ślizgowe,
- możliwość stosowania na elementy maszyn i części pracujące w trudnych warunkach.
Zastosowanie techniczne
Brązy stosuje się m.in. na:
- tuleje i panewki,
- łożyska ślizgowe,
- sprężyny i styki elektryczne,
- elementy odporne na korozję,
- części precyzyjne i osprzęt techniczny.
Najważniejsze do zapamiętania
Cynk nie jest typowym składnikiem stopowym brązów — cynk tworzy z miedzią mosiądze.