Metodyczne błędy termiczne przyrządów pokładowych
Słownik kwalifikacji TLO.01 - Wykonywanie obsługi technicznej wyposażenia awionicznego i elektrycznego statków powietrznych
Metodyczny błąd termiczny to błąd wskazania wynikający z tego, że przyrząd został wyskalowany w innych warunkach temperaturowych niż te, w których później pracuje. Jest to błąd o charakterze systematycznym, czyli powtarzalnym w określonych warunkach.
Przyczyna powstawania
Przyrządy pokładowe są kalibrowane, wzorcowane lub skalowane w określonych warunkach odniesienia, np. w temperaturze laboratoryjnej. Podczas eksploatacji w statku powietrznym mogą pracować w znacznie innych temperaturach, np. na dużej wysokości, przy nagrzaniu kabiny, w pobliżu instalacji silnikowych lub w zimnym przedziale awioniki.
Różnica między warunkami skalowania a warunkami pracy powoduje zmianę właściwości elementów przyrządu, np.:
- rozszerzalność cieplną części mechanicznych,
- zmianę sprężystości elementów sprężystych,
- zmianę rezystancji elementów elektrycznych,
- zmianę charakterystyki czujników i przetworników.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Metodyczne błędy termiczne nie wynikają bezpośrednio z tarcia, silnych pól elektromagnetycznych ani przypadkowego uszkodzenia. Nie są też tym samym co błąd spowodowany niewłaściwym doborem materiału konstrukcyjnego. W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest skojarzenie: błąd termiczny metodyczny = inne warunki skalowania i inne warunki rzeczywistej pracy.
Jak ogranicza się te błędy?
W praktyce stosuje się:
- kompensację temperaturową,
- materiały o małej rozszerzalności cieplnej,
- wzorcowanie w różnych temperaturach,
- korekcję wskazań w układach elektronicznych,
- przestrzeganie dopuszczalnych warunków pracy podanych w dokumentacji.
Dla technika awionika ważne jest, aby podczas oceny wskazań przyrządów uwzględniać warunki środowiskowe i dokumentację producenta.