Regulator napięcia ze stosem węglowym to elektromechaniczny regulator stosowany dawniej w lotniczych układach prądnicy lub alternatora. Jego zadaniem jest utrzymywanie napięcia instalacji elektrycznej na wymaganym poziomie mimo zmian prędkości obrotowej generatora i obciążenia odbiornikami.
Budowa
Charakterystycznym elementem regulatora jest stos węglowy, czyli pakiet cienkich krążków węglowych ułożonych jeden za drugim. W regulatorze przedstawianym często na egzaminach stos składa się z około 110 krążków węglowych.
Typowy regulator zawiera:
- stos krążków węglowych,
- sprężynę dociskową,
- elektromagnes lub uzwojenie sterujące,
- elementy regulacji mechanicznej,
- zaciski obwodu wzbudzenia generatora.
Zasada działania
Stos węglowy działa jak rezystor o zmiennej rezystancji. Jego rezystancja zależy od siły docisku krążków:
- większy docisk krążków → mniejsza rezystancja,
- mniejszy docisk krążków → większa rezystancja.
Regulator zmienia prąd wzbudzenia generatora. Gdy napięcie generatora spada, regulator zmniejsza rezystancję stosu, zwiększając prąd wzbudzenia. Gdy napięcie rośnie za bardzo, zwiększa rezystancję stosu, ograniczając prąd wzbudzenia.
Znaczenie egzaminacyjne
W pytaniach egzaminacyjnych należy rozpoznać regulator po charakterystycznym pakiecie wielu czarnych krążków. Kluczowa wartość do zapamiętania: stos węglowy regulatora napięcia składa się z około 110 krążków.