Weber (Wb)
Słownik kwalifikacji TLO.01 - Wykonywanie obsługi technicznej wyposażenia awionicznego i elektrycznego statków powietrznych
Weber [Wb] to jednostka strumienia magnetycznego w układzie SI. Strumień oznacza się literą ( \Phi ) (fi): jeśli przez powierzchnię 1 m² przechodzi prostopadle jednorodne pole o indukcji 1 T, strumień wynosi 1 Wb.
Jednostka upamiętnia niemieckiego fizyka Wilhelma Webera.
Wzór na strumień magnetyczny
[ \Phi = B \cdot S \cdot \cos\alpha ]
gdzie:
- ( \Phi ) - strumień magnetyczny [Wb],
- ( B ) - indukcja magnetyczna [T],
- ( S ) - pole powierzchni [m²],
- ( \alpha ) - kąt między liniami pola a prostą prostopadłą do powierzchni.
Gdy pole jest prostopadłe do powierzchni (( \alpha = 0 )), wzór upraszcza się do ( \Phi = B \cdot S ).
Ile to jest 1 weber
[ 1\ \text{Wb} = 1\ \text{T} \cdot 1\ \text{m}^2 = 1\ \text{V} \cdot \text{s} ]
Postać „wolt razy sekunda” wynika z prawa indukcji elektromagnetycznej Faradaya: jeśli strumień przechodzący przez zwój zmienia się równomiernie o 1 Wb w ciągu 1 s, indukuje się w nim napięcie 1 V.
[ e = -\frac{\Delta\Phi}{\Delta t} ]
Starszą jednostką strumienia jest maxwell (Mx): ( 1\ \text{Wb} = 10^8\ \text{Mx} ).
Przykład
Cewka ma przekrój 20 cm² = 0,002 m², a indukcja w rdzeniu wynosi 1,2 T (pole prostopadłe):
[ \Phi = 1{,}2\ \text{T} \cdot 0{,}002\ \text{m}^2 = 0{,}0024\ \text{Wb} = 2{,}4\ \text{mWb} ]
W praktyce strumienie w transformatorach i maszynach elektrycznych podaje się często w miliweberach (mWb).
Weber a inne jednostki magnetyczne
| Wielkość | Symbol | Jednostka |
|---|---|---|
| strumień magnetyczny | ( \Phi ) | weber [Wb] |
| indukcja magnetyczna | ( B ) | tesla [T] = Wb/m² |
| natężenie pola magnetycznego | ( H ) | amper na metr [A/m] |
| indukcyjność | ( L ) | henr [H] = Wb/A |
| przenikalność magnetyczna | ( \mu ) | henr na metr [H/m] |
Z tabeli widać zależności: tesla to weber na metr kwadratowy, a henr to weber na amper.
Gdzie to się przydaje
Strumień magnetyczny opisuje działanie transformatorów, cewek, przekaźników, prądnic i silników. W wyposażeniu elektrycznym statków powietrznych jest podstawą zrozumienia pracy prądnic, transformatorów i czujników indukcyjnych - napięcie powstaje tam, gdzie strumień się zmienia.
Na egzaminie
Weber [Wb] jest jednostką strumienia magnetycznego. Najczęstsza pułapka: tesla [T] to jednostka indukcji magnetycznej, a nie strumienia.