Klucz dynamometryczny to narzędzie służące do dokręcania śrub i nakrętek z określonym momentem dokręcania. Stosuje się go wtedy, gdy dokumentacja techniczna podaje konkretną wartość, np. 14 Nm.
W obsłudze technicznej statków powietrznych prawidłowe dokręcenie połączeń śrubowych ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa. Zbyt mały moment może spowodować poluzowanie połączenia, a zbyt duży — uszkodzenie gwintu, odkształcenie elementu lub nadmierne naprężenia.
Kiedy stosuje się klucz dynamometryczny?
Klucz dynamometryczny należy zastosować, gdy w dokumentacji występują zapisy typu:
- „dokręcić momentem 14 Nm”,
- „torque to 25 Nm”,
- „tighten to specified torque”,
- tabela momentów dokręcania dla śrub i nakrętek.
Sama informacja o wartości w Nm oznacza, że nie chodzi tylko o „mocne dokręcenie”, ale o kontrolowane dokręcenie z podanym momentem.
Dlaczego nie wystarczy zwykły klucz?
Klucze płaskie, oczkowe i nasadowe umożliwiają obracanie nakrętki lub śruby, ale same nie kontrolują momentu dokręcania. Można ich użyć jako elementu roboczego, np. z odpowiednią nasadką, ale kontrolę momentu zapewnia dopiero klucz dynamometryczny.
Ważne zasady użycia
- Ustawić wymaganą wartość momentu, np. 14 Nm.
- Dokręcać płynnie, bez szarpania.
- Po osiągnięciu momentu przerwać dokręcanie.
- Używać narzędzia w zakresie jego kalibracji.
- Po pracy odciążyć klucz nastawny zgodnie z instrukcją producenta.
Najważniejsze skojarzenie egzaminacyjne
Jeżeli w pytaniu pojawia się wartość momentu w Nm, właściwym narzędziem jest klucz dynamometryczny.