Lepkość kinematyczna oleju
Słownik kwalifikacji TLO.03 - Wykonywanie obsługi technicznej płatowca i jego instalacji oraz zespołu napędowego statków powietrznych
Lepkość kinematyczna określa, jak łatwo olej przepływa pod wpływem siły ciężkości. Jest to jedna z podstawowych właściwości olejów stosowanych w silnikach lotniczych i innych zespołach mechanicznych.
Jednostką lepkości kinematycznej jest najczęściej mm²/s, czyli cSt — centystokes. W praktyce zapis:
- 1 mm²/s = 1 cSt
Zależność lepkości od temperatury
Lepkość oleju silnie zależy od temperatury:
- gdy temperatura rośnie, lepkość maleje — olej staje się rzadszy,
- gdy temperatura spada, lepkość rośnie — olej staje się gęstszy.
Dlatego na wykresach lepkości należy zawsze odczytywać wartość dla konkretnej temperatury, np. 100°C, 110°C lub 120°C.
Jak odczytać lepkość z wykresu?
Aby poprawnie odczytać lepkość kinematyczną oleju z wykresu:
- znajdź na osi temperatury wymaganą wartość, np. 110°C,
- poprowadź pionowo linię do krzywej danego oleju, np. 15W-50,
- z punktu przecięcia odczytaj wartość na osi lepkości,
- podaj wynik w mm²/s.
Przykład egzaminacyjny
Jeżeli dla oleju 15W-50 w temperaturze 110°C wykres wskazuje wartość około 15 mm²/s, to poprawna odpowiedź brzmi:
lepkość kinematyczna = 15 mm²/s.
Znaczenie w eksploatacji
Zbyt mała lepkość może powodować przerwanie filmu olejowego i wzrost zużycia elementów. Zbyt duża lepkość utrudnia rozruch oraz przepływ oleju przez instalację smarowania. Dlatego należy stosować olej zgodny z dokumentacją techniczną statku powietrznego lub silnika.