Kątomierz z noniuszem służy do dokładnego pomiaru kątów, zwykle z dokładnością większą niż 1°. Wynik podaje się w stopniach i minutach kątowych. Jedna minuta kątowa to 1/60°.
Zasada odczytu
Odczyt wykonuje się w dwóch etapach:
Stopnie odczytuje się ze skali głównej.
- Patrzy się, przy której wartości znajduje się zero noniusza.
- Jeśli zero noniusza pokrywa się dokładnie z kreską skali głównej, wynik w minutach wynosi00′.Minuty odczytuje się z noniusza.
- Szuka się kreski noniusza, która najlepiej pokrywa się z kreską skali głównej.
- Wartość tej kreski daje liczbę minut, np.5′,15′,30′,55′.
Przykład z pytania egzaminacyjnego
Na rysunku zero noniusza pokrywa się z kreską odpowiadającą 33° na skali głównej. Ponieważ pokrywa się dokładnie linia zerowa, nie dodaje się żadnych minut.
Wynik pomiaru wynosi:
33° 00′
Typowe błędy
- odczytanie sąsiedniej kreski jako wartości głównej,
- pomylenie skali stopni ze skalą minut,
- dodanie minut mimo tego, że zero noniusza pokrywa się dokładnie z kreską skali głównej,
- odczyt w niewłaściwym kierunku skali.
W zadaniach egzaminacyjnych najważniejsze jest sprawdzenie położenia zera noniusza oraz tego, czy któraś kreska noniusza pokrywa się ze skalą główną.