Śruba rzymska w układzie sterowania samolotem
Śruba rzymska to element regulacyjny stosowany do zmiany długości cięgna lub linki, a tym samym do ustawiania jej prawidłowego naciągu. W lotniczych układach sterowania wykorzystuje się ją m.in. przy linkach sterujących lotkami, sterem wysokości, sterem kierunku lub trymerami.
Budowa i zasada działania
Typowa śruba rzymska składa się z:
- korpusu z gwintem wewnętrznym,
- dwóch końcówek gwintowanych, zwykle z gwintem prawym i lewym,
- elementów zabezpieczających przed samoczynnym odkręceniem.
Obracanie korpusu powoduje jednoczesne wkręcanie lub wykręcanie obu końcówek. Dzięki temu zmienia się efektywna długość połączenia linkowego. Skrócenie połączenia zwiększa naciąg linki, a wydłużenie go zmniejsza.
Zastosowanie obsługowe
W obsłudze technicznej śruba rzymska służy do ustawienia naciągu zgodnie z dokumentacją techniczną statku powietrznego. Naciąg sprawdza się odpowiednim przyrządem, np. tensometrem do linek sterujących. Regulacji nie wykonuje się „na wyczucie”.
Ważne zasady
Podczas regulacji należy:
- stosować wartości podane w instrukcji obsługi technicznej,
- uwzględniać temperaturę, jeśli dokumentacja tego wymaga,
- sprawdzić minimalne wkręcenie gwintowanych końcówek,
- po regulacji zabezpieczyć śrubę rzymską przed odkręceniem,
- wykonać kontrolę poprawności działania układu sterowania.
Śruba rzymska nie jest elementem napędowym ani prowadzącym linkę. Jej główną funkcją jest precyzyjna regulacja naciągu linek.