Stal maraging to wysokowytrzymała stal stopowa o bardzo małej zawartości węgla, utwardzana przez starzenie wydzieleniowe. Nazwa pochodzi od połączenia słów martensitic i aging, czyli „martenzytyczna starzona”.
Typowy skład stopowy
Najważniejsze pierwiastki stopowe stali maraging to:
- nikiel (Ni) – zwykle główny składnik stopowy, często ok. 18%,
- kobalt (Co) – zwiększa skuteczność umocnienia,
- molibden (Mo) – uczestniczy w tworzeniu wydzieleń umacniających,
- czasem także tytan, aluminium lub inne dodatki w mniejszych ilościach.
W pytaniach egzaminacyjnych najważniejsze jest skojarzenie: stal maraging = nikiel, kobalt, molibden.
Właściwości
Stale maraging charakteryzują się:
- bardzo wysoką wytrzymałością na rozciąganie,
- dobrą odpornością zmęczeniową,
- dużą udarnością w porównaniu z wieloma stalami wysokowytrzymałymi,
- dobrą stabilnością wymiarową po obróbce cieplnej,
- dobrą obrabialnością przed starzeniem.
Zastosowanie w lotnictwie
Ze względu na wysoką wytrzymałość i niezawodność stal maraging stosuje się m.in. na:
- elementy podwozia,
- tłoki i cylindry hydrauliczne,
- sworznie i elementy mocujące skrzydeł,
- inne części silnie obciążone mechanicznie.
Obróbka cieplna
Typowy proces obejmuje przesycanie, a następnie starzenie w podwyższonej temperaturze. Podczas starzenia powstają drobne wydzielenia międzymetaliczne, które silnie umacniają materiał.
Do zapamiętania
Jeżeli w pytaniu pojawia się stal maraging, wysoka wytrzymałość i zastosowania lotnicze, poprawna grupa pierwiastków to najczęściej: Ni + Co + Mo, czyli nikiel, kobalt, molibden.