Co to jest zawleczka?
Zawleczka to element zabezpieczający połączenie śrubowe przed samoczynnym odkręceniem. Najczęściej stosuje się ją razem z nakrętką koronową lub nakrętką szczelinową oraz śrubą albo sworzniem z otworem poprzecznym.
Po dokręceniu nakrętki zawleczkę przeprowadza się przez otwór w śrubie i szczeliny nakrętki, a następnie jej końce odgina. Dzięki temu nakrętka nie może się obrócić i połączenie pozostaje zabezpieczone.
Najważniejsza zasada eksploatacyjna
Zawleczka jest elementem jednorazowego użytku. Po demontażu nie wolno jej ponownie zakładać, ponieważ:
- podczas odginania i prostowania materiał ulega osłabieniu,
- może dojść do pęknięcia zawleczki,
- ponowne użycie obniża pewność zabezpieczenia,
- w lotnictwie niedopuszczalne jest stosowanie uszkodzonych lub odkształconych zabezpieczeń.
Dlatego po każdym rozmontowaniu połączenia należy założyć nową zawleczkę zgodną z dokumentacją techniczną.
Zastosowanie w lotnictwie
Zawleczki stosuje się m.in. w połączeniach narażonych na drgania, tam gdzie wymagana jest pewna blokada nakrętki, np. przy elementach układów sterowania, podwozia, dźwigni, cięgien i sworzni.
Typowe błędy
- ponowne użycie starej zawleczki,
- nieprawidłowe odgięcie końców,
- dobranie zawleczki o złej średnicy lub długości,
- brak kontroli, czy zawleczka rzeczywiście blokuje obrót nakrętki.
W pytaniach egzaminacyjnych ilustracja nakrętki koronowej zabezpieczonej zawleczką zwykle oznacza odpowiedź: zabezpieczenie można wykorzystać tylko jeden raz.