Filtr odwrotny to warstwowe zabezpieczenie gruntu przed wymywaniem drobnych cząstek przez filtrującą wodę. Stosuje się go m.in. pod budowlami hydrotechnicznymi, przy jazach, zaporach, drenażach, umocnieniach skarp i wylotach urządzeń odwadniających.
Na czym polega zasada działania?
Filtr odwrotny składa się z kilku warstw materiału mineralnego o stopniowo zmieniającym się uziarnieniu. Od strony chronionego gruntu układa się materiał drobniejszy, a dalej coraz grubszy. Dzięki temu:
- woda może swobodnie odpływać,
- drobne cząstki gruntu nie są wymywane,
- zmniejsza się ryzyko sufozji mechanicznej,
- podłoże zachowuje stateczność.
Nazwa „odwrotny” wynika z układu warstw: filtr dobiera się tak, aby zatrzymywał cząstki gruntu, ale nie blokował przepływu wody.
Zastosowanie pod jazem
Jeżeli podłoże pod jazem jest żwirowo-kamieniste, z dużymi głazami, może dochodzić do intensywnej filtracji wody przez puste przestrzenie między ziarnami i kamieniami. W takiej sytuacji stosuje się filtry odwrotne, które zabezpieczają podłoże przed wypłukiwaniem materiału i rozluźnieniem struktury gruntu.
Materiały stosowane w filtrach odwrotnych
Najczęściej wykorzystuje się:
- piasek o odpowiedniej granulacji,
- żwir,
- pospółkę,
- tłuczeń lub kruszywo łamane,
- geowłókninę jako warstwę separacyjno-filtracyjną.
Zapamiętaj na egzamin
Filtr odwrotny nie służy do oczyszczania wody jak filtr powolny. Jego zadaniem jest ochrona gruntu przed filtracją i wymywaniem cząstek, szczególnie w podłożu przepuszczalnym pod budowlami hydrotechnicznymi.