Grunty spoiste to grunty zawierające drobne cząstki mineralne, które wykazują zdolność do zlepiania się. Do gruntów spoistych zalicza się między innymi gliny, iły oraz pyły gliniaste. Ich cechą charakterystyczną jest duża zwartość, plastyczność oraz trudniejsze odspajanie w porównaniu z gruntami sypkimi.
Cechy gruntów spoistych
Grunty spoiste:
- tworzą zwarte bryły,
- mogą być plastyczne po zawilgoceniu,
- trudno się rozsypują,
- stawiają większy opór podczas kopania,
- mogą przyklejać się do narzędzi roboczych.
W praktyce oznacza to, że do ich ręcznego odspajania nie wystarcza zwykle samo narzędzie do nabierania gruntu, takie jak szufla. Najpierw trzeba grunt rozluźnić.
Odspajanie gruntów spoistych
Odspajanie polega na oderwaniu gruntu od calizny, czyli jego rozluźnieniu przed usunięciem z wykopu. W przypadku gruntów spoistych często stosuje się narzędzia o większej sile działania punktowego, np. kilof.
Po rozluźnieniu gruntu można go wybierać szpadlem lub szuflą. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych należy zwracać uwagę, czy pytanie dotyczy odspajania, kopania, wybierania czy przenoszenia gruntu.
Przykład egzaminacyjny
Jeżeli pytanie brzmi: „Do ręcznego odspojenia gruntu spoistego należy użyć…”, poprawną odpowiedzią jest kilof, ponieważ umożliwia skuteczne rozbicie zwartego gruntu.