Ciek naturalny lub uregulowany często nie płynie po linii prostej, lecz tworzy zakola. W zakolu wyróżnia się dwa charakterystyczne brzegi: łuk wklęsły i łuk wypukły.
Łuk wklęsły
Łuk wklęsły to zewnętrzna strona zakola. Woda płynie tam zwykle szybciej i mocniej uderza w brzeg. Powoduje to większe ryzyko:
- erozji brzegu,
- podmycia skarpy,
- powstawania wyrw,
- osuwania się gruntu.
Na łukach wklęsłych stosuje się zazwyczaj mocniejsze umocnienia, np. narzut kamienny, opaski brzegowe, faszynę, gabiony lub inne konstrukcje odporne na działanie nurtu.
Łuk wypukły
Łuk wypukły to wewnętrzna strona zakola. Prędkość przepływu jest tam mniejsza, a woda często odkłada rumowisko. Warunki są spokojniejsze, dlatego można stosować lżejsze umocnienia biologiczne, np. obsiew trawą.
Znaczenie praktyczne
Dobór umocnienia zależy od miejsca w przekroju i przebiegu cieku. Obsiew trawą nie nadaje się do miejsc silnie atakowanych przez nurt, ale sprawdza się tam, gdzie działanie wody jest słabsze.
Zapamiętaj
W pytaniach egzaminacyjnych obsiew trawą skarp cieku należy kojarzyć z pasem górnym oraz łukami wypukłymi.