Co to jest niwelacja geometryczna?
Niwelacja geometryczna to metoda pomiarów geodezyjnych służąca do wyznaczania różnic wysokości między punktami oraz obliczania ich wysokości, czyli rzędnych. Wykonuje się ją za pomocą niwelatora i łaty niwelacyjnej.
W pytaniach egzaminacyjnych ilustracja z niwelatorem ustawionym na statywie i łatą pomiarową najczęściej oznacza właśnie pomiar wysokości punktu, a nie pomiar kątów.
Na czym polega pomiar?
Niwelator tworzy poziomą linię celową. Obserwator odczytuje wartości na łacie ustawionej pionowo na wybranych punktach. Na podstawie odczytów oblicza się różnicę wysokości.
Najprostsza zasada:
- odczyt wstecz — na punkcie o znanej wysokości,
- odczyt w przód — na punkcie, którego wysokość chcemy wyznaczyć,
- różnica odczytów pozwala obliczyć różnicę wysokości między punktami.
Zastosowanie w robotach hydrotechnicznych
Niwelacja jest potrzebna m.in. przy:
- wyznaczaniu rzędnych korony wału,
- kontroli spadków dna rowów i kanałów,
- sprawdzaniu poziomu ułożenia elementów budowli wodnych,
- sporządzaniu profili podłużnych i poprzecznych,
- kontroli osiadania obiektów hydrotechnicznych.
Ważne rozróżnienie
Niwelacja geometryczna nie służy do wyznaczania kąta poziomego ani pionowego. Do pomiaru kątów używa się teodolitu lub tachimetru. Niwelator służy przede wszystkim do wyznaczania wysokości punktów.