Pytania pomocnicze - TWO.01
Wykonywanie robót regulacyjnych i hydrotechnicznych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 621.
Strona 1 z 10.
Po czym można rozpoznać ciąg niwelacyjny na schemacie geodezyjnym?
Po kilku kolejnych stanowiskach niwelatora, punktach pośrednich lub zwrotnych oraz przechodzeniu pomiaru od punktu początkowego do końcowego.
Czym różni się ciąg niwelacyjny od niwelacji w przód?
Niwelacja w przód to pojedynczy pomiar wysokości punktu z jednego stanowiska. Ciąg niwelacyjny składa się z wielu takich pomiarów połączonych w trasę.
Do czego służą punkty zwrotne w ciągu niwelacyjnym?
Punkty zwrotne umożliwiają przeniesienie wysokości z jednego stanowiska niwelatora na kolejne. Są niezbędne, gdy odległość lub ukształtowanie terenu nie pozwala wykonać pomiaru z jednego ustawienia.
Jaką rolę pełni niwelator w ciągu niwelacyjnym?
Niwelator wyznacza poziomą linię celową, względem której wykonuje się odczyty na łatach niwelacyjnych. Na podstawie tych odczytów oblicza się różnice wysokości.
Dlaczego ciągi niwelacyjne są ważne w robotach hydrotechnicznych?
Pozwalają dokładnie określać rzędne terenu, budowli i elementów regulacyjnych. Ma to znaczenie przy zachowaniu spadków, poziomów wody i projektowanych wysokości konstrukcji.
Czym jest osnowa wysokościowa i jak wiąże się z ciągiem niwelacyjnym?
Osnowa wysokościowa to sieć punktów o znanych wysokościach. Ciąg niwelacyjny może być dowiązany do takich punktów, aby wyznaczyć wysokości kolejnych punktów pomiarowych.
Jak przedstawia się profil podłużny rzeki na rysunku projektowym?
Przyjmuje się, że profil podłużny rzeki przebiega od lewej strony, czyli od źródła, do prawej strony, czyli do ujścia.
W którym kierunku prowadzi się kilometrowanie rzeki?
Kilometrowanie rzeki prowadzi się od ujścia w górę rzeki, czyli w kierunku źródeł.
Dlaczego kierunek profilu i kierunek kilometrowania rzeki mogą się różnić?
Profil pokazuje rzekę zgodnie z umownym kierunkiem od źródła do ujścia, natomiast kilometrowanie służy lokalizacji i zwykle narasta od ujścia ku źródłom.
Co oznacza kilometraż km 10+000 na rzece?
Oznacza punkt położony 10 kilometrów powyżej ujścia rzeki, licząc w górę cieku.
Do czego wykorzystuje się kilometrowanie w robotach hydrotechnicznych?
Służy do jednoznacznego określania lokalizacji obiektów, przekrojów pomiarowych, umocnień brzegowych i odcinków robót.
Jak zapamiętać zasadę z pytania egzaminacyjnego?
Profil rzeki rysuje się od źródła po lewej do ujścia po prawej, ale kilometrowanie liczy się od ujścia w górę rzeki.
Do czego służą progi regulacyjne w korycie cieku?
Służą do stabilizacji dna, zmniejszenia spadku podłużnego i ograniczenia erozji dennej. Dzięki nim przepływ wody jest mniej niszczący dla koryta.
Jak rozpoznać progi regulacyjne na rysunku technicznym?
W rzucie poziomym są widoczne jako elementy poprzeczne przecinające koryto. W przekroju podłużnym tworzą schodkowe obniżanie dna.
Czym progi różnią się od tam podłużnych?
Progi są budowlami poprzecznymi względem kierunku przepływu. Tamy podłużne prowadzi się równolegle lub prawie równolegle do nurtu.
Czym progi różnią się od tam poprzecznych typu ostrogi?
Progi zwykle przegradzają całe koryto i stabilizują dno. Ostrogi wychodzą od brzegu w kierunku nurtu i służą głównie do kierowania przepływem oraz ochrony brzegu.
Dlaczego progi ograniczają erozję denną?
Zmniejszają spadek i prędkość przepływu wody na danym odcinku. W efekcie woda ma mniejszą zdolność do wymywania materiału z dna.
Gdzie najczęściej stosuje się progi regulacyjne?
Stosuje się je na ciekach o zbyt dużym spadku lub na odcinkach zagrożonych pogłębianiem koryta. Często występują w regulacji potoków i małych rzek.
Czym różni się materac gabionowy od kosza gabionowego?
Materac gabionowy jest niską konstrukcją siatkową, zwykle o wysokości nie większej niż 30 cm. Wyższe konstrukcje gabionowe określa się jako kosze.
Dlaczego drut gabionowy powinien mieć powłokę antykorozyjną?
Gabiony pracują często w środowisku wilgotnym lub bezpośrednio przy wodzie, więc stalowy drut jest narażony na korozję. Powłoka antykorozyjna wydłuża trwałość konstrukcji.
Jak odczytywać dopuszczalną średnicę drutu z opisu producenta?
Należy brać pod uwagę tylko zakres podany w opisie. Jeśli producent podaje średnice od 2,0 mm do 4,0 mm, to 5 mm nie spełnia wymagań.
Co oznaczają oznaczenia Zn i ZnAl przy drucie gabionowym?
Zn oznacza powłokę cynkową, a ZnAl powłokę cynkowo-aluminiową. Obie służą do ochrony drutu przed korozją.
Po co stosuje się dodatkową powłokę PVC na drucie gabionowym?
PVC stanowi dodatkową warstwę ochronną przed korozją i uszkodzeniami mechanicznymi. Może też poprawiać estetykę, ponieważ występuje np. w kolorze zielonym lub szarym.
Co oznacza siatka o sześciokątnych oczkach zaplatanych dwukrotnym skręceniem?
Jest to typ siatki plecionej, w której druty tworzą sześciokątne oczka i są skręcone podwójnie. Takie rozwiązanie zwiększa trwałość i ogranicza rozpad siatki przy lokalnym uszkodzeniu.
Do czego służą płotki wiklinowe w robotach regulacyjnych?
Służą do zabezpieczania skarp małych cieków przed rozmywaniem i osuwaniem gruntu. Mogą też wzmacniać drobne elementy budowli regulacyjnych.
Z jakich elementów wykonuje się płotek wiklinowy?
Podstawowymi elementami są paliki wbite w grunt oraz pręty wiklinowe przeplatane między nimi. Najczęściej używa się wikliny wierzbowej.
Dlaczego płotki wiklinowe stosuje się głównie przy małych ciekach?
Są to umocnienia lekkie, odpowiednie przy niewielkich prędkościach przepływu i małych obciążeniach hydraulicznych. Przy silnym nurcie mogłyby zostać uszkodzone lub rozmyte.
Czym płotek wiklinowy różni się od gabionu?
Płotek wiklinowy wykonuje się z palików i wikliny, a gabion z kosza siatkowego wypełnionego kamieniem. Gabiony są cięższe i stosowane przy większych obciążeniach.
Jakie zalety mają umocnienia wiklinowe?
Są naturalne, elastyczne, tanie i dobrze wpisują się w środowisko cieku. Mogą też sprzyjać zazielenieniu i biologicznej stabilizacji brzegu.
Z jakimi innymi metodami można łączyć płotki wiklinowe?
Można je łączyć z darniowaniem, obsiewem trawą, faszyną, kiszkami faszynowymi lub lokalnym narzutem kamiennym. Dobór zależy od warunków przepływu i rodzaju skarpy.
Do czego służy faszyna w robotach hydrotechnicznych?
Faszyna służy do umacniania brzegów, stabilizacji skarp oraz wykonywania elementów budowli regulacyjnych. Ogranicza rozmywanie gruntu przez wodę.
Z jakich roślin najczęściej wykonuje się faszynę?
Najczęściej wykorzystuje się elastyczne gałęzie wierzby. Ważne jest, aby materiał był giętki, trwały w wilgoci i łatwy do wiązania.
Dlaczego faszyna nadaje się do budowli regulacyjnych?
Jest elastyczna, przepuszczalna i dobrze współpracuje z gruntem oraz kamieniem. Pozwala zabezpieczać brzegi przed erozją bez całkowitego blokowania przepływu wody.
Czym różni się faszyna od materaca faszynowego?
Faszyna to materiał z wiązek gałęzi, natomiast materac faszynowy to gotowy element konstrukcyjny wykonany z faszyny. Materace układa się np. na dnie lub skarpach w celu ochrony przed rozmyciem.
Jakie budowle regulacyjne mogą być wykonywane z użyciem faszyny?
Faszynę stosuje się m.in. w opaskach brzegowych, ostrogach, tamach regulacyjnych i umocnieniach skarp. Często łączy się ją z kamieniem lub palikami.
Dlaczego margle wapienne lub piaskowiec gliniasty nie są najlepszą odpowiedzią w tym pytaniu?
Nie są typowym podstawowym materiałem do wykonywania budowli regulacyjnych w takim kontekście egzaminacyjnym. Pytanie wskazuje na klasyczny materiał hydrotechniczny, czyli faszynę.
Po co stosuje się wiklinę na skarpach cieków?
Wiklina wzmacnia skarpy systemem korzeniowym i ogranicza erozję brzegu. Jest elementem biologicznego zabezpieczenia cieku.
Jak często należy przycinać wiklinę na skarpach cieków?
Wiklinę na skarpach cieków należy przycinać raz na 2 lata.
Co może się stać, jeśli wiklina nie jest regularnie przycinana?
Może nadmiernie zarastać koryto, utrudniać przepływ wody i zasłaniać uszkodzenia skarp. Starsze, grube pędy są też bardziej podatne na łamanie.
Czy przycinanie wikliny jest robotą budowlaną czy konserwacyjną?
Jest to przede wszystkim czynność konserwacyjna związana z utrzymaniem skarp i umocnień biologicznych w odpowiednim stanie.
Jaki związek ma wiklina z faszyną?
Wiklina, czyli młode pędy wierzb, jest często materiałem używanym do wyrobu faszyny. Faszyna służy do umacniania brzegów, skarp i dna cieków.
Dlaczego zbyt bujna roślinność na skarpach może być problemem hydrotechnicznym?
Może ograniczać przekrój przepływu, zatrzymywać rumowisko i utrudniać kontrolę stanu technicznego umocnień oraz skarp.
Dlaczego do usuwania namułów z małych rzek stosuje się koparkę zbierakową?
Ponieważ jej osprzęt może przeciągać łyżkę po dnie cieku i zgarniać luźny, nawodniony osad. Maszyna może pracować z brzegu, bez konieczności wjazdu do koryta.
Czym są namuły w korycie rzeki?
Namuły to drobne osady mineralne i organiczne odkładające się na dnie cieku. Ich nadmiar zmniejsza głębokość koryta i utrudnia przepływ wody.
Jaki jest cel odmulania koryt rzek?
Celem jest przywrócenie właściwej głębokości i przepustowości koryta. Odmulanie ogranicza ryzyko podtopień i poprawia warunki przepływu.
Czym różni się koparka zbierakowa od chwytakowej?
Koparka zbierakowa ciągnie łyżkę po podłożu i zgarnia materiał. Koparka chwytakowa wybiera materiał pionowo za pomocą chwytaka, np. z głębokich wykopów.
Dlaczego przy małych rzekach ważna jest możliwość pracy z brzegu?
Praca z brzegu zmniejsza ryzyko uszkodzenia dna i skarp oraz ogranicza grzęźnięcie sprzętu w nawodnionym gruncie. Jest też bezpieczniejsza organizacyjnie.
Jakie problemy może powodować nadmierne zamulenie koryta?
Zamulenie ogranicza przekrój przepływu, podnosi poziom wody i może zwiększać ryzyko lokalnych podtopień. Może też pogarszać warunki hydrauliczne cieku.
Dlaczego umocnienia brzegów rzecznych wykonuje się głównie w miejscach narażonych na erozję?
Ponieważ erozja powoduje podmywanie i niszczenie brzegu przez nurt rzeki. Umocnienie ma zabezpieczyć skarpę przed dalszym wymywaniem gruntu.
Czym różni się erozja rzeczna od abrazji?
Erozja rzeczna jest niszczeniem brzegu lub dna przez płynącą wodę. Abrazja dotyczy głównie niszczenia brzegów zbiorników wodnych przez falowanie, np. jezior lub mórz.
W których miejscach rzeki najczęściej występuje erozja brzegowa?
Najczęściej na zewnętrznych łukach rzeki, przy zwężeniach koryta oraz tam, gdzie prędkość przepływu wody jest duża. W takich miejscach nurt silniej uderza w brzeg.
Jakie są typowe skutki niekontrolowanej erozji brzegu rzeki?
Może dojść do powstawania wyrw, osuwania się skarp, cofania linii brzegu oraz zagrożenia dla infrastruktury położonej blisko cieku.
Jakie materiały i konstrukcje stosuje się do umacniania brzegów rzecznych?
Stosuje się m.in. narzut kamienny, opaski brzegowe, okładziny kamienne, płyty betonowe, kosze gabionowe oraz elementy faszynowe.
Dlaczego nie powinno się umacniać każdego odcinka brzegu rzeki?
Umocnienia wykonuje się tam, gdzie są technicznie potrzebne. Zabezpieczanie całych odcinków bez zagrożenia erozją zwiększa koszty i może pogorszyć warunki przyrodnicze cieku.
Dlaczego darniowanie stosuje się powyżej poziomu średniego ŚrQ?
Darń jest umocnieniem roślinnym, więc wymaga dostępu powietrza, światła i warunków do ukorzenienia. Poniżej poziomu średniego wody byłaby zbyt często zalewana i mogłaby obumierać lub zostać wypłukana.
Co oznacza układanie darni na płask?
Oznacza układanie płatów darni równolegle do powierzchni skarpy, trawą do góry. Płaty muszą dobrze przylegać do podłoża.
Czym różni się darniowanie kożuchowe od darniowania w kratę?
Darniowanie kożuchowe pokrywa całą powierzchnię skarpy zwartymi płatami darni. Darniowanie w kratę polega na ułożeniu darni pasami tworzącymi kratownicę.
Jaką funkcję pełni darń na skarpie brzegowej?
Darń chroni skarpę przed erozją, spływem powierzchniowym i rozmywaniem przez wodę opadową. Po ukorzenieniu dodatkowo wzmacnia wierzchnią warstwę gruntu.
Jak należy przygotować skarpę przed darniowaniem?
Skarpa powinna być wyrównana, odpowiednio ukształtowana i zagęszczona. Podłoże nie może mieć dużych nierówności, które utrudniałyby przyleganie darni.
Dlaczego płaty darni powinny być dobrze dociśnięte do podłoża?
Dobry kontakt z gruntem ułatwia ukorzenienie się darni i ogranicza podmywanie. Luźno ułożone płaty mogą się przesuwać, wysychać lub odpadać ze skarpy.