Brak przetopu
Słownik kwalifikacji TWO.03 - Wykonywanie i montaż elementów kadłuba jednostek pływających
Brak przetopu to wada spawalnicza polegająca na tym, że metal spoiny nie połączył się na całej wymaganej grubości z materiałem rodzimym lub z poprzednią warstwą spoiny. Najczęściej występuje w grani spoiny, czyli w dolnej części złącza, gdzie powinno dojść do pełnego przetopienia krawędzi łączonych elementów.
Jak rozpoznać brak przetopu?
Na rysunkach technicznych i schematach wada ta jest zwykle pokazana jako niepołączony obszar u podstawy spoiny. W przekroju spoiny widać szczelinę, pustkę lub linię braku stopienia między elementami.
W praktyce brak przetopu może być wykrywany przez:
- badania wizualne, jeśli wada jest widoczna od strony grani,
- badania ultradźwiękowe UT,
- badania radiograficzne RT,
- kontrolę makroskopową przekroju próbki.
Przyczyny braku przetopu
Do najczęstszych przyczyn należą:
- zbyt mały prąd spawania,
- zbyt duża prędkość spawania,
- niewłaściwe ukosowanie krawędzi,
- zbyt mały odstęp między elementami,
- nieprawidłowe prowadzenie elektrody lub palnika,
- niewystarczające oczyszczenie rowka spawalniczego.
Dlaczego jest to wada groźna?
Brak przetopu zmniejsza rzeczywisty przekrój nośny złącza. W konstrukcjach kadłubowych jednostek pływających może prowadzić do osłabienia połączenia, nieszczelności oraz pękania spoin pod obciążeniem.
Różnica względem podobnych wad
- Nadlew to nadmiar metalu spoiny wystający ponad lico.
- Pęknięcie wzdłużne przebiega wzdłuż osi spoiny.
- Pęknięcie wewnętrzne jest nieciągłością wewnątrz spoiny.
- Brak przetopu oznacza brak pełnego stopienia materiału w grani lub na całej wymaganej głębokości złącza.