Granica sprężystości
Słownik kwalifikacji TWO.03 - Wykonywanie i montaż elementów kadłuba jednostek pływających
Co to jest granica sprężystości?
Granica sprężystości to wartość naprężenia, po osiągnięciu lub przekroczeniu której materiał przestaje zachowywać się całkowicie sprężyście. Oznacza to, że po zdjęciu obciążenia materiał nie wraca już w pełni do pierwotnego kształtu i wymiarów.
W zakresie sprężystym odkształcenie jest odwracalne. Przykład: lekko zgięta blacha stalowa może wrócić do pierwotnego położenia. Po przekroczeniu granicy sprężystości pojawia się odkształcenie trwałe, czyli plastyczne.
Znaczenie w konstrukcjach kadłubowych
W budowie kadłubów jednostek pływających granica sprężystości jest ważna, ponieważ elementy kadłuba pracują pod wpływem:
- obciążeń od falowania,
- masy ładunku i wyposażenia,
- naprężeń spawalniczych,
- lokalnych uderzeń i odkształceń,
- sił podczas wodowania, dokowania i transportu sekcji.
Materiał kadłuba powinien w normalnej eksploatacji pracować w zakresie bezpiecznym, czyli bez powstawania trwałych odkształceń.
Czego nie należy mylić?
Granica sprężystości nie jest tym samym co:
- wytrzymałość na rozciąganie – maksymalne naprężenie, jakie materiał znosi przy rozciąganiu przed zerwaniem,
- wytrzymałość na ściskanie – odporność materiału na obciążenie ściskające,
- udarność – odporność materiału na pękanie przy obciążeniu dynamicznym, badana np. próbą Charpy’ego.
Najważniejsza zasada egzaminacyjna
Jeżeli w pytaniu pojawia się informacja, że po zwolnieniu obciążenia materiał nie wraca do pierwotnej formy, chodzi o przekroczenie granicy sprężystości.