Przejdź do głównej treści

Kolory butli gazowych

Słownik kwalifikacji TWO.03 - Wykonywanie i montaż elementów kadłuba jednostek pływających

Butla z acetylenem ma barwę kasztanową (brązową), a butla z tlenem - białą. Kolor oznaczenia znajduje się na górnej, kulistej części butli (tzw. barku) i jest określony w normie PN-EN 1089-3. Kolor korpusu butli dla gazów technicznych nie jest ujednolicony, dlatego o rodzaju gazu decyduje barwa barku i napis na butli.

Tabela kolorów butli

GazKolor barku butli
acetylenkasztanowy (bordowo-brązowy)
tlenbiały
argonciemnozielony
azotczarny
dwutlenek węglaszary
helbrązowy
podtlenek azotu (medyczny)niebieski

Kolory według właściwości gazu

Gazy i mieszaniny, które nie mają własnej barwy, oznacza się kolorem zależnym od głównego zagrożenia:

Właściwość gazuKolor barku
palnyczerwony
utleniającyjasnoniebieski
obojętny (niepalny, nietoksyczny)jasnozielony
toksyczny lub żrącyżółty

Na barku butli oznaczonych według tej normy w okresie przejściowym umieszczano literę N (od „nowy”), by odróżnić je od butli w dawnych barwach.

Acetylen w butli

Acetylen jest gazem palnym, używanym z tlenem w palnikach do spawania, cięcia i podgrzewania stali. W butli nie jest przechowywany jako czysty sprężony gaz - jest rozpuszczony w acetonie, który nasącza porowatą masę wypełniającą butlę. Dlatego butle acetylenowe:

  • przechowuje się i używa w pozycji pionowej, zaworem do góry - inaczej z gazem może wydostawać się aceton,
  • chroni się przed nagrzaniem i uderzeniami,
  • podłącza wyłącznie przez reduktor przeznaczony do acetylenu.

Kolor to nie wszystko

Kolor ułatwia szybkie rozpoznanie gazu, ale przed użyciem zawsze sprawdza się:

  • napis z nazwą gazu i etykietę na butli,
  • rodzaj zaworu i przyłącza - butle palne i tlenowe mają różne gwinty przyłączy,
  • datę badania okresowego butli i jej stan techniczny.

Butle z propanem-butanem (LPG) mają osobne oznakowanie i w praktyce występują w różnych kolorach - rozpoznaje się je po napisie i zaworze.

Bezpieczeństwo przy stanowisku spawalniczym

  • butle ustawia się pionowo i zabezpiecza przed przewróceniem, np. łańcuchem,
  • przewody i osprzęt tlenowy nie mogą mieć kontaktu z olejem ani smarem - w kontakcie z tlenem grozi to zapłonem,
  • na przewodach montuje się bezpieczniki przed cofnięciem płomienia,
  • pomylenie butli lub reduktora może doprowadzić do pożaru albo wybuchu.

Na egzaminie

W kwalifikacji TWO.03 pytanie brzmi: „Butla z acetylenem oznaczona jest kolorem...”. Poprawna odpowiedź to brązowym (kasztanowym). Czerwony to kolor ogólnej grupy gazów palnych, niebieski - podtlenku azotu, a pomarańczowy nie jest barwą acetylenu. W pytaniu z rysunkami butli z acetylenem i tlenem należy wskazać parę: barek kasztanowy i barek biały.

Zobacz też

Potwierdzenie

Informacja