Przejdź do głównej treści

Znak wolnej burty (znak Plimsolla)

Słownik kwalifikacji TWO.03 - Wykonywanie i montaż elementów kadłuba jednostek pływających

Znak wolnej burty, nazywany znakiem Plimsolla, to oznaczenie na obu burtach statku w połowie jego długości, które pokazuje największe dopuszczalne zanurzenie w różnych warunkach żeglugi. Jeśli woda sięga powyżej właściwej linii, statek jest przeładowany.

Nazwa pochodzi od Samuela Plimsolla, brytyjskiego posła, który w XIX wieku doprowadził do obowiązkowego oznaczania dopuszczalnego zanurzenia - wcześniej przeładowane statki często tonęły. Dziś zasady określa międzynarodowa konwencja o liniach ładunkowych (LL 1966).

Co to jest wolna burta

Wolna burta to pionowa odległość od linii pokładu (górnej krawędzi pokładu wolnej burty) do wodnicy ładunkowej, mierzona na burcie w połowie długości statku. Im większa wolna burta, tym większy zapas pływalności - część kadłuba nad wodą, która przy kołysaniu i fali chroni przed zalewaniem.

Budowa znaku

  • linia pokładu - pozioma kreska nad całym znakiem,
  • pierścień (okrąg) przecięty poziomą linią - jej górna krawędź leży na wysokości letniej linii ładunkowej,
  • litery po obu stronach pierścienia - skrót instytucji klasyfikacyjnej, która wyznaczyła wolną burtę (np. PR - Polski Rejestr Statków),
  • grzebień linii ładunkowych - krótkie poziome kreski z literami dla różnych warunków.

Linie ładunkowe - od najwyższej do najniższej

OznaczenieRozwinięcieWarunki
TFTropical Freshwoda słodka, strefa tropikalna
FFreshwoda słodka
TTropicalwoda morska, strefa tropikalna
SSummerwoda morska, lato - linia podstawowa
WWinterwoda morska, zima
WNAWinter North Atlanticzima na Północnym Atlantyku

Linie dla wody słodkiej leżą wyżej, bo woda słodka ma mniejszą gęstość niż morska - ten sam statek zanurza się w niej głębiej. Linie zimowe leżą niżej, bo przy gorszej pogodzie statek potrzebuje większego zapasu pływalności.

Statki przewożące drewno na pokładzie mogą mieć dodatkowy zestaw linii z literą L (np. LS, LW).

Znaczenie w praktyce

Przed wyjściem w morze sprawdza się, czy zanurzenie po załadunku nie przekracza linii właściwej dla rejonu i pory roku. Przeładowanie zmniejsza zapas pływalności i stateczność, a do tego narusza przepisy - administracja morska może zatrzymać taki statek w porcie.

Na egzaminie

Znak wolnej burty wskazuje największe dopuszczalne zanurzenie statku. Nie służy do odczytu zanurzenia na dziobie i rufie - do tego są podziałki zanurzenia (marki zanurzenia) - ani nie określa przegłębienia.

Potwierdzenie

Informacja