Co to jest mnich piętrzący?
Mnich piętrzący to urządzenie wodne służące do regulowania poziomu wody, najczęściej w stawach, zbiornikach retencyjnych i urządzeniach melioracyjnych. Umożliwia piętrzenie, stopniowe spuszczanie wody oraz utrzymywanie jej na wymaganym poziomie.
Podstawowe elementy mnicha
Mnich piętrzący składa się z dwóch głównych części:
- stojaka – pionowej części urządzenia, w której umieszcza się zastawki, szandory lub inne elementy regulacyjne; odpowiada za kontrolę poziomu piętrzenia,
- leżaka – poziomego przewodu lub kanału odprowadzającego wodę ze stojaka poza groblę albo zaporę ziemną.
W pytaniach egzaminacyjnych należy zapamiętać, że poprawna odpowiedź brzmi: mnich piętrzący składa się ze stojaka i leżaka.
Zasada działania
Woda dopływa do stojaka, a jej odpływ odbywa się przez leżak. Poziom wody reguluje się przez wkładanie lub wyjmowanie zastawek w stojaku. Im wyżej ustawione zastawki, tym wyższy poziom piętrzenia w zbiorniku.
Zastosowanie
Mnichy piętrzące stosuje się m.in. do:
- utrzymywania odpowiedniego poziomu wody w stawach,
- opróżniania zbiorników,
- regulowania odpływu,
- ochrony grobli przed niekontrolowanym przepływem wody.
Najważniejsze do egzaminu
Nie należy mylić elementów mnicha. Stojak jest częścią pionową, a leżak poziomą. Prowadnice mogą występować jako element pomocniczy do prowadzenia zastawek, ale nie tworzą podstawowej definicji budowy mnicha piętrzącego.