Nakłady pracy sprzętu określają, ile czasu pracy maszyn potrzeba do wykonania określonej ilości robót. W kosztorysach i katalogach nakładów rzeczowych podaje się je najczęściej w maszynogodzinach, czyli m-g.
Jednostka m-g
1 m-g oznacza jedną godzinę pracy jednej maszyny. Jeżeli koparka pracuje 3 godziny, jej nakład wynosi 3 m-g. Jeżeli dwie maszyny pracują po 3 godziny, łączny nakład wynosi 6 m-g.
Jak odczytywać nakłady z tabeli?
W tabelach kosztorysowych trzeba zwrócić uwagę na:
- rodzaj wykonywanej roboty,
- kategorię gruntu,
- typ i parametry maszyny, np. pojemność łyżki koparki,
- jednostkę odniesienia, np. „nakłady na 100 m³ gruntu”,
- właściwą kolumnę i wiersz dla sprzętu.
Przeliczanie nakładów
Jeżeli tabela podaje nakłady na 100 m³, a roboty obejmują 200 m³, należy wartość z tabeli pomnożyć przez 2.
Przykład:
- nakład na 100 m³: 11,75 m-g,
- ilość robót: 200 m³,
- mnożnik: 200 / 100 = 2,
- nakład łączny: 11,75 × 2 = 23,50 m-g.
Typowy błąd egzaminacyjny
Częstym błędem jest odczytanie dobrej wartości z tabeli, ale brak przeliczenia jej na rzeczywistą ilość robót. Drugi błąd to sumowanie pozycji z niewłaściwej kolumny, np. dla innej pojemności łyżki koparki albo innej kategorii gruntu.