Co to jest niwelator?
Niwelator to przyrząd geodezyjny służący do wykonywania pomiarów wysokościowych, czyli do określania różnic wysokości między punktami względem przyjętego poziomu odniesienia. Tego typu pomiary nazywa się niwelacją.
W pytaniach egzaminacyjnych niwelator najczęściej rozpoznaje się jako instrument ustawiany na statywie, wyposażony w lunetę ustawioną poziomo. Klasyczny niwelator optyczny ma poziomicę lub kompensator, który umożliwia uzyskanie poziomej osi celowej.
Do czego służy niwelator?
Niwelator wykorzystuje się m.in. do:
- wyznaczania rzędnych wysokościowych punktów terenu,
- kontroli spadków dna cieku, rowu lub kanału,
- pomiarów przy budowie wałów przeciwpowodziowych,
- sprawdzania wysokości nasypów, wykopów i umocnień,
- kontroli poziomu posadowienia urządzeń wodnych.
Jak przebiega pomiar?
Podczas pomiaru niwelator ustawia się na statywie, poziomuje, a następnie celuje na łatę niwelacyjną ustawioną pionowo w mierzonym punkcie. Odczyt z łaty pozwala obliczyć różnicę wysokości między punktami.
Jak odróżnić niwelator od innych przyrządów?
- Niwelator służy głównie do pomiarów wysokościowych.
- Teodolit służy głównie do pomiaru kątów poziomych i pionowych.
- Tachimetr łączy pomiar kątów i odległości.
- Dalmierz laserowy mierzy przede wszystkim odległość.
W kontekście pytania egzaminacyjnego poprawnym przyrządem do wyznaczania wysokości punktów względem poziomu odniesienia jest właśnie niwelator.