Co to jest próg wodny?
Próg wodny to budowla hydrotechniczna wykonana w poprzek koryta cieku, której zadaniem jest zwykle stabilizacja dna, ograniczenie erozji wgłębnej oraz miejscowe zmniejszenie spadku podłużnego cieku. Na ilustracjach egzaminacyjnych próg często wygląda jak niski element poprzeczny, przez który woda przelewa się niewielką kaskadą.
Cechy rozpoznawcze progu
- jest ustawiony poprzecznie do kierunku przepływu wody,
- powoduje niewielkie spiętrzenie i przelew wody,
- ma zwykle prostą, niską konstrukcję,
- może być wykonany z drewna, kamienia, betonu, faszyny lub gabionów,
- nie służy głównie do precyzyjnej regulacji poziomu wody, lecz do stabilizacji koryta.
Funkcje progu wodnego
Próg wodny stosuje się przede wszystkim do:
- zabezpieczenia dna cieku przed pogłębianiem,
- zmniejszenia prędkości przepływu,
- redukcji energii wody,
- zatrzymania części rumowiska,
- poprawy warunków wodnych w korycie.
Różnica między progiem a jazem
Jaz jest większą budowlą piętrzącą, często wyposażoną w zamknięcia lub mechanizmy regulacyjne. Próg jest zazwyczaj prostszy, niższy i pełni głównie funkcję stabilizującą dno cieku.
Różnica między progiem a zastawką
Zastawka ma element ruchomy lub zamykający, którym można regulować odpływ. Próg najczęściej nie ma takiego mechanizmu — woda przelewa się przez jego koronę samoczynnie.
Przykład egzaminacyjny
Jeżeli na zdjęciu widać niski element ułożony w poprzek strumienia, przez który woda przelewa się małym wodospadem, najczęściej jest to próg wodny.