Co to jest przekop?
Przekop to sztucznie wykonany odcinek koryta cieku, który odcina zakole rzeki i skraca długość jej biegu. W praktyce oznacza to, że rzeka zostaje poprowadzona krótszą trasą, a dawne zakole przestaje pełnić funkcję głównego koryta.
W pytaniach egzaminacyjnych przekop najczęściej należy kojarzyć z hasłem: zlikwidowane zakole rzeki w celu skrócenia długości jej biegu.
Po co wykonuje się przekopy?
Przekopy stosuje się głównie w ramach regulacji cieków naturalnych. Ich celem może być:
- skrócenie trasy przepływu wody,
- wyprostowanie nadmiernie krętego odcinka rzeki,
- poprawa warunków przepływu wód wezbraniowych,
- ograniczenie erozji brzegów w niekorzystnym zakolu,
- ułatwienie prowadzenia robót hydrotechnicznych.
Skutki wykonania przekopu
Wykonanie przekopu zmienia warunki hydrauliczne cieku. Skrócenie biegu rzeki może zwiększyć spadek podłużny, a przez to także prędkość przepływu. Może to prowadzić do pogłębienia koryta lub zwiększonej erozji dennej i brzegowej.
Dlatego przekop powinien być projektowany z uwzględnieniem warunków hydrologicznych, geotechnicznych i środowiskowych.
Czego nie mylić z przekopem?
Przekop nie oznacza:
- przejazdu koparki przez teren podmokły,
- stanowiska pracy koparki,
- wykopu w wale przeciwpowodziowym pod zamknięcie szandorowe.
W hydrotechnice przekop dotyczy przede wszystkim zmiany przebiegu koryta rzeki przez odcięcie zakola.