W urządzeniach wodnych, takich jak przepusty piętrzące, jazy, mnichy czy zastawki, wyróżnia się stanowisko górne i stanowisko dolne. Są to odcinki cieku lub kanału położone odpowiednio przed i za urządzeniem hydrotechnicznym.
Stanowisko górne
Stanowisko górne znajduje się po stronie napływu wody, czyli przed urządzeniem piętrzącym. W tym miejscu poziom wody jest zwykle wyższy, ponieważ urządzenie ogranicza swobodny odpływ i powoduje piętrzenie.
W stanowisku górnym sprawdza się m.in.:
- stan skarp i dna,
- zamulenie lub zatorowanie dopływu,
- uszkodzenia umocnień,
- wpływ piętrzenia na otoczenie.
Stanowisko dolne
Stanowisko dolne znajduje się za urządzeniem, po stronie odpływu wody. Jest szczególnie narażone na rozmywanie, ponieważ wypływająca woda może mieć dużą prędkość i energię.
W stanowisku dolnym kontroluje się przede wszystkim:
- stan umocnień dna i skarp,
- ślady erozji i podmycia,
- uszkodzenia narzutu, płyt, bruku lub faszyny,
- drożność odpływu.
Znaczenie w przeglądach
Ocena stanowiska górnego i dolnego jest ważna, ponieważ uszkodzenia umocnień mogą prowadzić do rozmycia dna, awarii przepustu lub utraty stateczności konstrukcji.