Co to jest wskaźnik zagęszczenia?
Wskaźnik zagęszczenia oznaczany najczęściej jako I_s określa, czy grunt w nasypie został odpowiednio zagęszczony. Jest to jeden z podstawowych parametrów kontrolowanych podczas wykonywania robót ziemnych, szczególnie przy budowie wałów przeciwpowodziowych, nasypów drogowych i grobli.
Definicja
Wskaźnik zagęszczenia wyraża stosunek gęstości objętościowej szkieletu gruntowego uzyskanej w terenie do maksymalnej gęstości objętościowej szkieletu gruntowego określonej laboratoryjnie, najczęściej metodą Proctora.
W uproszczeniu:
I_s = gęstość suchego gruntu wbudowanego / maksymalna gęstość sucha gruntu
Im wyższy wskaźnik, tym lepiej zagęszczony grunt.
Dlaczego kontroluje się go w każdej warstwie?
Wał przeciwpowodziowy wykonuje się warstwami. Każda warstwa gruntu musi zostać rozłożona, wyrównana i zagęszczona przed ułożeniem następnej. Jeżeli jedna z warstw będzie zbyt luźna, może powstać strefa osłabienia, przez którą łatwiej przenika woda. Może to prowadzić do filtracji, osiadania, pęknięć lub utraty stateczności wału.
Znaczenie praktyczne
Kontrola wskaźnika zagęszczenia pozwala sprawdzić, czy wykonawca osiągnął wymagania określone w projekcie lub specyfikacji technicznej. Badania wykonuje się w terenie, a wyniki porównuje z wartościami wymaganymi dla danej konstrukcji.
Czego nie należy mylić?
Wskaźnik zagęszczenia nie jest tym samym co:
- współczynnik spulchnienia – dotyczy zwiększenia objętości gruntu po odspojeniu,
- wskaźnik różnoziarnistości – opisuje uziarnienie gruntu,
- spoistość gruntu – odnosi się do właściwości gruntów spoistych, np. glin.