Brak przetopu
Słownik kwalifikacji TWO.05 - Organizacja budowy, remontu i modernizacji kadłuba jednostek pływających
Co to jest brak przetopu?
Brak przetopu to wada spawalnicza polegająca na tym, że metal spoiny nie połączył się prawidłowo z materiałem rodzimym lub nie nastąpiło pełne stopienie w wymaganej strefie złącza. W spoinie pachwinowej najczęściej dotyczy to nasady spoiny, czyli miejsca, gdzie powinno dojść do przetopienia i połączenia elementów.
Jak wygląda brak przetopu?
Na przekroju spoiny może być widoczny jako:
- szczelina lub ciemna linia u nasady złącza,
- brak ciągłości między spoiną a materiałem rodzimym,
- niepełne wypełnienie lub niedostateczne stopienie w głębi złącza.
W pytaniach egzaminacyjnych brak przetopu często pokazuje się jako niewtopiony obszar u podstawy spoiny, mimo że z zewnątrz spoina może wyglądać poprawnie.
Przyczyny braku przetopu
Do najczęstszych przyczyn należą:
- zbyt mały prąd spawania,
- zbyt duża prędkość spawania,
- niewłaściwy kąt prowadzenia elektrody lub palnika,
- zbyt mały odstęp między elementami,
- nieprawidłowe przygotowanie krawędzi,
- zanieczyszczenia w miejscu spawania.
Dlaczego jest to wada groźna?
Brak przetopu osłabia złącze, ponieważ zmniejsza rzeczywistą powierzchnię połączenia. W konstrukcjach kadłubowych jednostek pływających może prowadzić do pęknięć, nieszczelności i obniżenia wytrzymałości konstrukcji.
Jak odróżnić od innych wad?
- Wtrącenie żużla to obcy materiał zamknięty w spoinie.
- Asymetria spoiny dotyczy nierównych wymiarów ramion spoiny pachwinowej.
- Przeklejenie spoiny oznacza brak prawidłowego wtopienia przy powierzchni, często z pozornym „naklejeniem” metalu.
- Brak przetopu dotyczy głównie niepełnego stopienia w głębi lub u nasady złącza.