Zapasy prefabrykacyjne
Słownik kwalifikacji TWO.05 - Organizacja budowy, remontu i modernizacji kadłuba jednostek pływających
Zapasy prefabrykacyjne to celowo pozostawione naddatki materiału na elementach kadłuba, np. na blachach poszycia lub krawędziach sekcji. Stosuje się je po to, aby po spawaniu, prostowaniu i kontroli wymiarów można było dokładnie dopasować element do wymaganej linii cięcia lub do sąsiedniej sekcji.
Po co pozostawia się zapasy?
Podczas prefabrykacji kadłuba występują zjawiska technologiczne, takie jak:
- skurcz spawalniczy,
- odkształcenia cieplne,
- przesunięcia wymiarowe po spawaniu,
- konieczność późniejszego dopasowania sekcji.
Zapasy zabezpieczają przed sytuacją, w której po spawaniu element okaże się zbyt krótki lub niedopasowany.
Kiedy odcina się zapasy?
Jeżeli zapas prefabrykacyjny nie jest potrzebny jako zapas styku międzysekcyjnego, należy go odciąć dopiero po:
1. przyspawaniu wszystkich elementów na sekcji,
2. odprężeniu konstrukcji,
3. wyprostowaniu sekcji płaskiej,
4. sprawdzeniu wymiarów.
Nie należy odcinać takich zapasów zbyt wcześnie, np. zaraz po trasowaniu lub po spawaniu części usztywnień. Wcześniejsze cięcie mogłoby spowodować utratę wymaganych wymiarów po zakończeniu spawania i prostowania.
Zapasy prefabrykacyjne a zapasy styku międzysekcyjnego
Zapasy styku międzysekcyjnego pozostawia się na krawędziach, które będą łączone z innymi sekcjami kadłuba. Umożliwiają one dokładne dopasowanie sekcji podczas montażu przestrzennego kadłuba. Jeśli dany zapas nie pełni tej funkcji, usuwa się go po zakończeniu podstawowych operacji prefabrykacyjnych sekcji.