Dokręcanie krzyżowe śrub
Słownik kwalifikacji TWO.06 - Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych
Dokręcanie krzyżowe to sposób stopniowego dokręcania śrub rozmieszczonych po przeciwnych stronach elementu. Stosuje się je tam, gdzie ważne jest równomierne dociśnięcie powierzchni, np. przy kołnierzach, pokrywach, głowicach oraz płytowych wymiennikach ciepła.
Cel dokręcania krzyżowego
Głównym celem jest uniknięcie:
- skrzywienia lub odkształcenia elementów,
- nierównomiernego nacisku na uszczelki,
- nieszczelności połączenia,
- uszkodzenia płyt, pokryw lub ramy.
Jeżeli śruby dokręca się kolejno po jednej stronie, element może zostać ściągnięty nierówno. W płytowym wymienniku ciepła grozi to odkształceniem pakietu płyt i uszkodzeniem uszczelek.
Zasada postępowania
Śruby dokręca się naprzemiennie, przechodząc na śrubę położoną możliwie po przeciwnej stronie. Dokręcanie wykonuje się etapami, np. najpierw lekko, potem z większym momentem, aż do uzyskania wymaganej wartości lub wymiaru ściśnięcia podanego w dokumentacji.
Przykład dla czterech śrub: zamiast dokręcać 1-2-3-4 po kolei, stosuje się układ krzyżowy lub naprzemienny, zależny od rozmieszczenia śrub na rysunku technicznym.
Wymiennik płytowy
Podczas montażu płytowego wymiennika ciepła należy kontrolować równoległość płyt dociskowych oraz wymiar ściśnięcia pakietu. Śruby ściskające dokręca się równomiernie, aby płyty nie zostały wygięte. Ostateczną kolejność i wartości należy zawsze sprawdzać w dokumentacji techniczno-ruchowej urządzenia.