Kocioł utylizacyjny to kocioł, który wykorzystuje ciepło odpadowe spalin, najczęściej ze spalin silnika głównego lub pomocniczego. Na statku służy do wytwarzania pary bez dodatkowego spalania paliwa albo z ograniczonym udziałem palnika pomocniczego.
Zastosowanie na statku
Para z kotła utylizacyjnego może być wykorzystywana do:
- podgrzewania paliwa ciężkiego,
- ogrzewania zbiorników i rurociągów,
- przygotowania ciepłej wody użytkowej,
- zasilania turbogeneratora parowego, jeśli instalacja jest do tego przystosowana.
Budowa i praca
Kocioł utylizacyjny jest umieszczany w przewodzie spalinowym. Spaliny przepływają przez powierzchnie ogrzewalne, oddając ciepło wodzie kotłowej. W zależności od konstrukcji może zawierać sekcję parownika, ekonomizera lub przegrzewacza.
Zagrożenia eksploatacyjne
Do typowych problemów należą:
- osadzanie sadzy na powierzchniach ogrzewalnych,
- pożar sadzy w kotle utylizacyjnym,
- wzrost oporów przepływu spalin,
- korozja niskotemperaturowa,
- uszkodzenia rur spowodowane złą jakością wody kotłowej.
Kocioł utylizacyjny jest szczególnie narażony na korozję niskotemperaturową, ponieważ przy niskim obciążeniu silnika temperatura spalin może być zbyt mała. Wtedy kwaśne składniki spalin mogą wykraplać się na chłodnych powierzchniach metalu.