Kontrola kształtu denka tłoka
Słownik kwalifikacji TWO.06 - Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych
Kontrola kształtu denka tłoka polega na sprawdzeniu, czy powierzchnia denka zachowała wymagany profil geometryczny określony w dokumentacji producenta silnika. W silnikach okrętowych denko tłoka jest silnie obciążone cieplnie i mechanicznie, dlatego może ulegać odkształceniom, wypaleniom, erozji lub miejscowemu zapadnięciu.
Jak rozpoznać tę czynność?
Na stanowisku remontowym do denka tłoka przykłada się specjalny sprawdzian kształtu, szablon lub przymiar profilowy. Narzędzie ma kształt odpowiadający prawidłowemu profilowi denka. Mechanik porównuje przyleganie sprawdzianu do powierzchni tłoka i ocenia ewentualne szczeliny lub odchyłki.
Nie jest to:
- pomiar średnicy tłoka — do tego używa się najczęściej mikrometru,
- badanie twardości — wymaga twardościomierza z wgłębnikiem,
- nakładanie powłoki ochronnej — wiąże się z procesem technologicznym nanoszenia warstwy,
- kontrola pęknięć metodą penetracyjną — wymaga penetrantu, zmywacza i wywoływacza.
Cel kontroli
Kontrola pozwala wykryć zmiany kształtu denka, które mogą pogorszyć spalanie, zwiększyć naprężenia cieplne lub doprowadzić do awarii tłoka. Szczególnie istotne jest sprawdzenie miejsc narażonych na działanie płomienia, wysokiej temperatury i gazów spalinowych.
Typowy przebieg
- Oczyścić denko tłoka z nagaru i osadów.
- Przyłożyć sprawdzian zgodnie z instrukcją producenta.
- Ocenić przyleganie i ewentualnie zmierzyć szczeliny szczelinomierzem.
- Porównać wynik z wartościami dopuszczalnymi w DTR.
- Podjąć decyzję: dalsza eksploatacja, naprawa lub wymiana tłoka.
W pytaniach egzaminacyjnych charakterystycznym znakiem tej czynności jest przykładanie do denka tłoka dużego przymiaru lub szablonu profilowego.