Liczba kwasowa TAN (Total Acid Number) określa ilość związków kwaśnych znajdujących się w oleju. Jest jednym z ważnych parametrów oceny stanu oleju smarowego w eksploatacji maszyn okrętowych.
Co oznacza wzrost TAN?
Wzrost liczby kwasowej świadczy zwykle o starzeniu się oleju, jego utlenianiu lub zanieczyszczeniu produktami spalania i degradacji. Im więcej kwaśnych produktów w oleju, tym większe ryzyko korozji elementów układu smarowania.
Związek z utlenianiem oleju
Podczas utleniania oleju powstają kwaśne produkty reakcji. Dlatego przy postępującym utlenianiu liczba kwasowa najczęściej rośnie, a nie spada. Jednocześnie olej może ciemnieć, zwiększać lepkość i tworzyć osady.
TAN a TBN
TAN nie należy mylić z TBN. TAN informuje o kwasowości oleju, natomiast TBN określa rezerwę zasadową, czyli zdolność oleju do neutralizacji kwasów. W czasie eksploatacji oleju często obserwuje się wzrost TAN i spadek TBN.
Znaczenie praktyczne
Kontrola TAN pomaga ocenić, czy olej nadaje się jeszcze do dalszej pracy. Zbyt wysoka liczba kwasowa może oznaczać konieczność wymiany oleju, jego oczyszczenia lub dokładniejszej diagnostyki układu.
Zapamiętaj
Utlenianie oleju smarowego zwykle powoduje wzrost liczby kwasowej TAN oraz wzrost lepkości. Spadek liczby kwasowej nie jest typowym objawem utleniania.