Łożysko oporowe
Słownik kwalifikacji TWO.06 - Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych
Co to jest łożysko oporowe?
Łożysko oporowe w układzie napędowym statku służy do przejmowania sił osiowych działających wzdłuż wału napędowego. Siły te powstają głównie w wyniku pracy śruby napędowej, która podczas obrotu wytwarza napór przesuwający statek do przodu lub do tyłu.
Główne zadanie
Najważniejszym zadaniem łożyska oporowego jest przekazanie sił osiowych od śruby napędowej przez wał na konstrukcję kadłuba jednostki. Dzięki temu siła naporu śruby nie obciąża bezpośrednio silnika głównego ani przekładni w sposób niekontrolowany.
W pytaniach egzaminacyjnych należy zapamiętać:
- śruba napędowa wytwarza napór,
- napór powoduje siłę osiową w wale,
- łożysko oporowe przejmuje tę siłę,
- siła zostaje przekazana na kadłub statku.
Czego nie robi łożysko oporowe?
Łożysko oporowe nie służy przede wszystkim do:
- tłumienia drgań silnika na fundamencie,
- równoważenia sił bezwładności układu tłokowo-korbowego,
- hamowania silnika przy zmianie kierunku obrotów,
- podpierania wału wyłącznie w kierunku promieniowym.
Od podparcia promieniowego wałów służą inne łożyska, np. łożyska nośne wału.
Znaczenie eksploatacyjne
Prawidłowa praca łożyska oporowego jest bardzo ważna dla bezpieczeństwa układu napędowego. Nadmierne zużycie, przegrzewanie lub niewłaściwe smarowanie może doprowadzić do uszkodzenia wału, przekładni albo elementów posadowienia. Dlatego kontroluje się m.in. temperaturę łożyska, stan oleju smarowego, luzy oraz drgania.
Najważniejsze skojarzenie egzaminacyjne
Łożysko oporowe = siły osiowe od śruby napędowej → przekazanie na kadłub statku.