Luz zaworowy to niewielka szczelina pozostawiona w mechanizmie rozrządu między elementami sterującymi pracą zaworu. W silniku spalinowym jest konieczny, ponieważ elementy zaworów, popychaczy i dźwigienek zmieniają swoje wymiary pod wpływem temperatury.
Po co stosuje się luz zaworowy?
Podczas pracy silnika części metalowe nagrzewają się i rozszerzają. Gdyby luzu nie było, zawór mógłby nie domykać się prawidłowo po rozgrzaniu silnika. Prawidłowy luz zapewnia szczelne zamykanie zaworu oraz właściwy moment jego otwarcia i zamknięcia.
Skutki zbyt małego luzu
Zbyt mały luz zaworowy może powodować niedomykanie zaworu, spadek sprężania, przegrzewanie grzybka zaworowego i gniazda, a w skrajnych przypadkach wypalenie zaworu. Jest to szczególnie niebezpieczne dla zaworów wydechowych, ale dotyczy również zaworów dolotowych.
Skutki zbyt dużego luzu
Zbyt duży luz powoduje głośną pracę mechanizmu rozrządu, uderzenia elementów, szybsze zużycie części oraz nieprawidłowe fazy rozrządu. Zawór może otwierać się za późno, zamykać za wcześnie i mieć mniejszy skok roboczy.
Pomiar i regulacja
Do sprawdzania luzu zaworowego stosuje się szczelinomierz. Wartość dopuszczalna nie jest uniwersalna — należy ją odczytać z dokumentacji techniczno-ruchowej danego silnika. Pomiar wykonuje się zwykle przy określonym położeniu tłoka i wału korbowego, gdy zawór jest całkowicie zamknięty.